सर्वकारस्य सर्वेक्षणे चकितकरं तथ्यम् : दिल्ली-नगरस्य रामलीला मैदानस्य 45,000 वर्गफुट् भूमौ अवैधः मस्जिदस्य, कब्रस्थानस्य, बैंक्वेट् हॉल् इत्यस्य च परिसरः

Illegal mosque at Ramlila Maidaan
Illegal mosque at Ramlila Maidaan
In this article 5 sections
  1. सर्वेक्षणं किं वदति
  2. ‘भूमाफिया इत्यनेन मतम् आवरणत्वेन उपयुक्तम्’
  3. अग्रे किम्
  4. सर्वकारः कदा कार्यं करिष्यति?
  5. उत्तरं सज्जं स्थापयन्तु।
    1. यक्षप्रश्नः

शासनस्य सर्वेक्षणे आघातः : दिल्लीस्थस्य रामलीला मैदानस्य 45,000 वर्गफुट् भूमिः अवैधतया मस्जिदः, कब्रिस्तानस्य, भोजनस्य सभागृहस्य च परिसरे परिवर्तिता

शासनस्य सर्वेक्षणे विस्मयः: देहल्याः रामलीला मैदानस्य 45,000 वर्ग फुट् भूमौ अवैधं मस्जिदः, कब्रस्थानस्य, भोजशालायाः च परिसरः

शासनस्य सर्वेक्षणे विस्मयः : दिल्ल्याः रामलीला मैदाने 45,000 वर्गफुट् भूमिः अवैधतया मस्जिदः, श्मशानस्य, भोजशालायाः च परिसरे परिणता

शासनस्य सर्वेक्षणे विस्मयकरं वृत्तम् : दिल्ल्याः रामलीला मैदान इति भूमेः 45,000 वर्गफुट् मितः भागः अवैधतया मस्जिद्, कब्रिस्तान्, बैंक्वेट् हॉल् इति एषां परिसरे परिवर्तितः

शासकीये सर्वेक्षणे चकितकरं तथ्यम् : दिल्ली-नगरस्य रामलीला मैदान् इति भूमेः 45,000 वर्गफुट् मितः भागः अवैधतया मस्जिद् इति भवनस्य, कब्रिस्तानस्य, बरातघरस्य च परिसरे परिवर्तितः

शासकीयेन सर्वेक्षणेन विस्मयः : दिल्ल्याः रामलीला मैदाने 45,000 वर्ग फुट् भूमिः अवैधतया मस्जिद्, श्मशानं, विवाहस्य सभागृहं च कृता

शासनस्य सर्वेक्षणे विस्मयः: देहल्याः रामलीला मैदानस्य 45,000 वर्ग फुट् भूमिः अवैधतया मस्जिदस्य, कब्रस्तानस्य, भोजस्य भवनस्य च परिसरेण परिवर्तिता

Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex

नवदेहली, अक्टोबर् 2025 : दिल्ली-सर्वकारस्य अनेकैः विभागैः संयुक्तरूपेण कृते सर्वेक्षणे विशालानि साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अनधिकृतः व्यावसायिकः उपयोगः च प्रकाशितानि। राजधान्याः साम्प्रदायिकदृष्ट्या अतिसंवेदनशीलेषु क्षेत्रेषु अन्यतमे तुर्कमान गेट् इति क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य बहुमूल्यायाः भूमेः 45,000 वर्गफुट् इत्यस्मात् अधिके भागे, अर्थात् एकस्मात् एकर् इत्यस्मात् अधिके क्षेत्रे, एतानि सन्ति।नवदेहली, अक्टूबर् 2025 : दिल्ली इत्यस्य शासनस्य अनेकैः विभागैः संयुक्तं सर्वेक्षणं कृतम्। तत् ह वै प्रकटं चकार — तुर्कमान् गेट् इति क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य मूल्यवती भूमिः, 45,000 वर्गफुट् अधिका, एकस्मात् एकर् इति मानात् अपि अधिका, महद्भिः साम्प्रदायिकैः अतिक्रमणैः आवृता, अननुमतेन वाणिज्यार्थं च उपयुज्यते इति। एतत् वै राजधान्याः तेषु क्षेत्रेषु अन्यतमम्, येषु साम्प्रदायिकः तनावः अत्यन्तं संवेदनशीलः अस्ति।नव देहली, अक्टूबर् 2025: देहली शासनस्य बहवः विभागाः संयुक्तं सर्वेक्षणं चक्रुः। तेन तुर्कमान गेट् क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य मूल्यवत्याः भूमेः 45,000 वर्ग फुट् अधिके भागे — एकस्मात् एकर् अधिके — विशालानि साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अननुमतः व्यापारस्य उपयोगः च प्रकाशम् आययुः। एतत् क्षेत्रं राजधान्याः तेषु क्षेत्रेषु अन्यतमम्, यत्र सम्प्रदायानां विषये अतीव सावधानता अपेक्ष्यते।नव दिल्ली, अक्टूबर 2025 : दिल्लीशासनस्य अनेकैः विभागैः कृतं संयुक्तं सर्वेक्षणं तुर्कमान् गेट् क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य मूल्यवत्याः भूमेः 45,000 वर्गफुट् अधिके भागे विशालानि साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अननुमतं वाणिज्यार्थम् उपयोगं च प्रकाशयामास। भूमिः एषा एकस्मात् एकर् अपि अधिका अस्ति। अयं प्रदेशः राजधान्याः तेषु क्षेत्रेषु अन्यतमः, यत्र साम्प्रदायिकस्य तनावस्य आशङ्का भृशं वर्तते।न्यू दिल्ली, अक्टूबर् 2025 : दिल्ल्याः शासनस्य अनेकैः विभागैः कृते संयुक्ते सर्वेक्षणे प्रकटं जातं यत् तुर्कमान गेट इति क्षेत्रे रामलीला मैदान इति बहुमूल्यायाः भूमेः 45,000 वर्गफुट् मितात् अधिके भागे, अर्थात् एकस्मात् एकरात् अधिके भागे, विपुलानि सांप्रदायिकानि अतिक्रमणानि व्यापाराय च अनधिकृतः उपयोगः वर्तन्ते। एतत् क्षेत्रं राजधान्याः तेषु क्षेत्रेषु अन्यतमम्, यत्र सांप्रदायिकः तनावः अत्यन्तं शीघ्रं वर्धेत।न्यू दिल्ली, अक्टोबर् 2025 : दिल्ली-शासनस्य अनेकैः विभागैः कृते संयुक्ते सर्वेक्षणे किं प्रकाशितम्? राजधानी साम्प्रदायिकदृष्ट्या येषु क्षेत्रेषु अतिसंवेदनशीला, तेषु अन्यतमे तुर्कमान् गेट् इति क्षेत्रे रामलीला मैदान् इति मूल्यवत्याः भूमेः 45,000 वर्गफुट् इत्यतः अधिके भागे, अर्थात् एकस्मात् एकर् इत्यतः अधिके भागे, विपुलानि साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अनधिकृतः वाणिज्यिकः उपयोगः च विद्यन्ते।नव दिल्ली, अक्टूबर 2025 : दिल्लीशासनस्य अनेकैः विभागैः मिलित्वा कृतेन सर्वेक्षणेन प्रकाशितं यत् तुर्कमान गेट् क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य मूल्यवत्याः भूमेः 45,000 वर्ग फुट् इत्यतः अधिके भागे, अर्थात् एकस्मात् एकर् इत्यतः अधिके, सम्प्रदायैः विपुलम् अतिक्रमणम् अनधिकृतः वाणिज्यिकः उपयोगः च क्रियते। एतत् क्षेत्रं राजधान्याः तेषु क्षेत्रेषु अन्यतमम् अस्ति, यत्र सम्प्रदायाणां मध्ये तनावस्य आशङ्का अत्यधिका अस्ति।नवदेहली, अक्टोबर् 2025: देहलीशासनस्य अनेकैः विभागैः मिलित्वा कृतं सर्वेक्षणं बृहत् साम्प्रदायिकम् अतिक्रमणम् अनधिकृतं व्यावसायिकम् उपयोगं च प्रकाशयति। तुर्कमान गेट् क्षेत्रे रामलीला मैदानस्य बहुमूल्या भूमिः एवं प्रयुज्यते। सा 45,000 वर्ग फुट् परिमाणात् अधिका अस्ति, अर्थात् एकस्मात् एकरात् अधिका। राजधानीस्थेषु साम्प्रदायिकदृष्ट्या अतिसंवेदनशीलेषु क्षेत्रेषु इदम् एकम् अस्ति।

New Delhi, October 2025: A joint survey by multiple departments of the Delhi Government has revealed massive communal encroachments and unauthorised commercial use on more than 45,000 sq ft (more than an acre) of prime Ramlila Maidan land in Turkman Gate area – one of the capital’s most communally sensitive zones.

Illustrated argument. Claim: We use this land. It is ours. Answer: Occupation is not an allotment letter.. A yellow VEDAS book stands with the answering speaker. The challenged speaker visibly loses the argument: Commercial operator's PRIVATE PARKING board flops down like a flimsy cardboard claim as his boasting posture caves inward. Woman's land record is clear.
सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावः भूमेः अभिलेखेन परीक्षितव्यः।सार्वजनिकायां भूमौ यः स्वत्वस्य दावा, सः भूमेः अभिलेखस्य सम्मुखं तिष्ठेत्।सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावः भूमेः अभिलेखं सम्मुखं सहेत।सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावः भूमेः अभिलेखस्य सम्मुखं तिष्ठेत्।सार्वजनिकायां भूमौ अधिकारस्य दावः चेत्, भूमेः अभिलेखस्य सम्मुखं सः परीक्ष्येत।सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावः भूमेः अभिलेखेन परीक्षितव्यः।सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावः तु भूमेः अभिलेखेन परीक्षितव्यः स्यात्।सार्वजनिकायां भूमौ स्वत्वस्य दावा भूमेः अभिलेखस्य सम्मुखं तिष्ठेत्।A claim over public land must face the land record.

अतिक्रान्तायाम् अस्यां सार्वजनिकायां भूमौ विशालः मस्जिदः, कब्रस्थानम्, बैंक्वेट् हॉल् इति भवनम् (बरात् घर्), निजी निदानकेन्द्रं वाहनानां पार्किङ्ग् इति स्थानं च सन्ति। एषा भूमिः कनॉट प्लेस् इत्यस्य सम्पूर्णात् आभ्यन्तरात् वृत्ताकारात् खण्डात् अपि विस्तीर्णतरा अस्ति।सा ह वै अतिक्रान्ता सार्वजनिका भूमिः कनॉट् प्लेस् इति स्थानस्य समग्रात् अन्तः वृत्तस्य खण्डात् अपि बृहती अस्ति। तस्यां महती मस्जिदः रचना, कब्रिस्तानम्, भोजनस्य सभागृहम् (बरात् घर् इति), व्यक्तिगतं डायग्नोस्टिक् सेन्टर् इति, वाहनानां पार्किङ्ग् इति च सन्ति।अतिक्रान्तायां सार्वजनिकायां भूमौ — या कनॉट प्लेस् इत्यस्य समग्रात् आभ्यन्तरस्य वृत्तस्य खण्डात् बृहत्तरा — महत् मस्जिदः भवनम्, कब्रस्थानम्, भोजशाला (बरात घर्), निजं डायग्नोस्टिक् केन्द्रम्, वाहनानां पार्किङ्ग् च तिष्ठन्ति।अतिक्रान्तायाम् अस्यां सार्वजनिकायां भूमौ विशाला मस्जिद्, श्मशानम्, भोजशाला अर्थात् बरात घर्, निजी डायग्नोस्टिक् सेन्टर्, वाहनानां पार्किङ्ग् च वर्तन्ते। भूमिः एषा कनॉट् प्लेस् इत्यस्य सम्पूर्णात् आन्तरात् वृत्ताकारात् खण्डात् अपि विशालतरा अस्ति।अतिक्रान्तायाम् एतस्यां सार्वजनिकायां भूमौ विशालं मस्जिद् इति भवनम्, कब्रिस्तानम्, बैंक्वेट् हॉल् अर्थात् बरात घर, निजं डायग्नोस्टिक् केन्द्रं वाहनानां पार्किङ्ग् च वर्तन्ते। एषा भूमिः कनॉट प्लेस् इति स्थानस्य इनर सर्कल् इति समस्तात् खण्डात् अपि विस्तीर्णा अस्ति।अतिक्रान्तायां सार्वजनिकायां भूमौ किं विद्यते? विशालं मस्जिद् इति भवनम्, कब्रिस्तानम्, भोजस्य सभागृहम् अर्थात् बरातघरम्, निजं निदानकेन्द्रम्, वाहनानां पार्किङ्ग् इति स्थलम् च। सा भूमिः कनॉट् प्लेस् इति स्थानस्य सम्पूर्णात् आभ्यन्तरात् वृत्ताकारात् खण्डात् अपि विस्तीर्णा अस्ति।अतिक्रान्तायां सार्वजनिकायां भूमौ विशालं मस्जिद् इति भवनं, श्मशानं, विवाहस्य सभागृहं, अर्थात् बरात घर् इति, निजी डायग्नोस्टिक् सेन्टर् इति, वाहनानां पार्किङ्ग् इति च सन्ति। एषा भूमिः कनॉट प्लेस् इत्यस्य सम्पूर्णात् अन्तःस्थितात् सर्कल् ब्लॉक् इत्यस्मात् अपि विस्तृततरा अस्ति।अतिक्रान्ता सार्वजनिकभूमिः कनॉट् प्लेस् इत्यस्य सम्पूर्णात् अन्तर्वृत्तस्य खण्डात् अपि बृहती अस्ति। तत्र विशालं मस्जिद्भवनम्, कब्रस्तानम्, भोजस्य भवनम् (बारात घर्), निजं निदानकेन्द्रं वाहनानां स्थापनस्थानं च सन्ति।

On the encroached public land – larger than Connaught Place’s entire inner circle block – stands a large mosque structure, graveyard, banquet hall (baraat ghar), private diagnostic centre and vehicle parking.

अक्टोबर्-मासस्य द्वितीये सप्ताहे Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति संस्थानाम् अधिकारिभिः एतत् सर्वेक्षणं कृतम्। नागरिकाणां हिताय कार्यं कुर्वतः प्रीत सिरोही इत्यस्य नेतृत्वे Save India Foundation इति संस्थया क्रमशः प्रस्तुतानां परिवादानाम् अनन्तरम् अस्य आदेशः दत्तः आसीत्।प्रीत-सिरोही इति नागरिकः कार्यकर्ता Save India Foundation इति संस्थां नयति। सा संस्था याः परिवादानां श्रेणीः ददौ, ताः अनुलक्ष्य सर्वेक्षणस्य आदेशः दत्तः। अथ Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति संस्थानाम् अधिकारिणः अक्टूबर् मासस्य द्वितीये सप्ताहे तत् सर्वेक्षणं चक्रुः।Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति संस्थानाम् अधिकारिणः अक्टूबर् मासस्य द्वितीये सप्ताहे सर्वेक्षणं चक्रुः। नागरिकाणां हिताय कार्यरतस्य प्रीत सिरोही इत्यस्य नेतृत्वे Save India Foundation इति संस्था पुनः पुनः अभियोगान् ददौ; तदनन्तरं सर्वेक्षणस्य आदेशः बभूव।Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति च संस्थानाम् अधिकारिणः अक्टूबर-मासस्य द्वितीये सप्ताहे सर्वेक्षणं चक्रुः। नागरिकस्य कार्यकर्तुः प्रीत् सिरोही इत्यस्य नेतृत्वे प्रवर्तमानेन Save India Foundation इति संस्थानेन पुनः पुनः अभियोगेषु प्रस्तुतिषु तत् सर्वेक्षणम् आदिष्टम्।Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति संस्थायाः, Land & Development Office (L&DO) इति कार्यालयस्य, Delhi Development Authority (DDA) इति प्राधिकरणस्य च अधिकारिभिः अक्टूबर् मासस्य द्वितीये सप्ताहे एतत् सर्वेक्षणं कृतम्। नागरिकाणां कार्येषु सक्रियस्य प्रीत सिरोही इति जनस्य नेतृत्वे Save India Foundation इति संस्थया पुनः पुनः परिवादेषु प्रस्तुतिषु तत् सर्वेक्षणम् आदिष्टम् आसीत्।अक्टोबर्-मासस्य द्वितीये सप्ताहे Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति संस्थायाः, Land & Development Office (L&DO) इति कार्यालयस्य, Delhi Development Authority (DDA) इति संस्थायाः च अधिकारिभिः सर्वेक्षणं कृतम्। नागरिकेषु कार्यरतस्य प्रीत् सिरोही-वर्यस्य नेतृत्वे Save India Foundation इति संस्थया पुनः पुनः परिवादेषु दत्तेषु, सर्वेक्षणस्य आदेशः दत्तः आसीत्।Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति च संस्थानाम् अधिकारिभिः अक्टूबर मासस्य द्वितीये सप्ताहे एतत् सर्वेक्षणं कृतम्। नागरिकाणां हिताय कार्यं कुर्वतः प्रीत सिरोही इत्यस्य नेतृत्वे विद्यमानया Save India Foundation इति संस्थया पुनः पुनः दत्तानाम् अभियोगानाम् अनन्तरम् अस्य आदेशः दत्तः।Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Land & Development Office (L&DO) इति, Delhi Development Authority (DDA) इति संस्थानाम् अधिकारिणः अक्टोबर् मासस्य द्वितीये सप्ताहे इदं सर्वेक्षणम् अकुर्वन्। नागरिककार्यकर्तुः प्रीत सिरोही-वर्यस्य नेतृत्वे Save India Foundation इति संस्थया पुनः पुनः परिवादाः कृताः। ततः अस्य सर्वेक्षणस्य आदेशः दत्तः।

The survey, conducted in the second week of October by officials from the Municipal Corporation of Delhi (MCD), Land & Development Office (L&DO), Delhi Development Authority (DDA), was ordered following a series of complaints by Save India Foundation, led by civic activist Preet Sirohi.

अस्मिन् वर्षे मे-मासे प्रथमं प्रस्तुतः तस्य परिवादः 1958 वर्षस्य आधिकारिकेषु प्रलेखेषु आधारितः आसीत्। तत्र उक्तम् आसीत् यत् वर्तमानः अवैधः साम्प्रदायिकः व्यावसायिकः च उपयोगः भूमेः मूलस्य आवंटनस्य प्रत्यक्षम् उल्लङ्घनम् अस्ति।तस्य परिवादः अस्य वर्षस्य मे मासे प्रथमं प्रस्तुतः, 1958 इति वर्षस्य अधिकृतान् अभिलेखान् च आश्रितः आस। तस्मिन् ह वै उक्तम् — अधुना यः अवैधः साम्प्रदायिकः वाणिज्याय च उपयोगः, सः भूमेः मूलस्य आवण्टनस्य साक्षात् उल्लङ्घनम् अस्ति इति।अस्य अभियोगः प्रथमम् अस्य वर्षस्य मे मासे प्रस्तुतः। सः 1958 वर्षस्य शासकीयैः अभिलेखैः प्रमाणितः। तत्र सः जगाद — अधुना यः अवैधः साम्प्रदायिकः व्यापारस्य च उपयोगः क्रियते, सः भूमेः मूलस्य आवण्टनस्य साक्षात् उल्लङ्घनम्।सः अस्य वर्षस्य मे-मासे प्रथमम् अभियोगं प्रस्तुतं चकार। 1958 इत्यस्य वर्षस्य शासकीयान् अभिलेखान् आधृत्य सः तस्मिन् कथयामास यत् अधुना प्रचलितः अवैधः साम्प्रदायिकः वाणिज्यार्थः च उपयोगः भूमेः मूलस्य आवण्टनस्य साक्षात् उल्लङ्घनम् अस्ति।अस्मिन् वर्षे मे मासे प्रथमं प्रस्तुतः तस्य परिवादः 1958 वर्षस्य आधिकारिकेषु अभिलेखेषु आधारितः आसीत्। तत्र उक्तं यत् अधुना प्रचलितः अवैधः सांप्रदायिकः व्यापारस्य च उपयोगः भूमेः मूलस्य आवंटनस्य साक्षात् उल्लङ्घनम् अस्ति।तस्य परिवादः अस्य वर्षस्य मे-मासे प्रथमं प्रस्तुतः आसीत्। सः 1958 इति वर्षस्य शासकीयान् अभिलेखान् आश्रित्य अवदत् यत् वर्तमानः अवैधः साम्प्रदायिकः वाणिज्यिकः च उपयोगः भूमेः मूलस्य आवण्टनस्य साक्षात् उल्लङ्घनम् अस्ति।अस्मिन् वर्षे मे मासे प्रथमं दत्ते तस्य अभियोगे उक्तं यत् अधुना प्रचलितः अवैधः साम्प्रदायिकः वाणिज्यिकः च उपयोगः भूमेः मूलस्य आवंटनस्य प्रत्यक्षम् उल्लङ्घनम् अस्ति। सः अभियोगः 1958 वर्षस्य शासकीयेषु अभिलेखेषु आधारितः आसीत्।सः प्रथमम् अस्य वर्षस्य मे मासे परिवादम् अददात्। सः परिवादः 1958 वर्षस्य शासकीयेषु अभिलेखेषु आधारितः अस्ति। तत्र उक्तम् अस्ति यत् अधुना प्रचलितः अवैधः साम्प्रदायिकः व्यावसायिकः च उपयोगः भूमेः मूलम् आवण्टनं साक्षात् उल्लङ्घयति।

His complaint, first filed this May and based on official documents from 1958, said that the current illegal communal and commercial use is in direct violation of the original land allotment.

If this issue disturbs you - help us destroy the machinery behind it. Support Rashtra Jyoti. Click to Support

If this issue disturbs you - help us destroy the machinery behind it. Support Rashtra Jyoti. Click to Support

अस्मिन् प्रकरणे उपरि उल्लिखिताः सर्वे प्रलेखाः Rashtra Jyoti इत्यनेन प्राप्ताः सन्ति।अस्य प्रकरणस्य सम्बन्धिनः उपरि उक्ताः सर्वे अभिलेखाः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन प्राप्ताः।अस्य प्रकरणस्य उपरि उक्तान् सर्वान् अभिलेखान् Rashtra Jyoti इति प्रकाशनं प्राप।अनेन प्रकरणेन सम्बद्धान् सर्वान् उपर्युक्तान् अभिलेखान् Rashtra Jyoti इति प्रकाशनं प्राप्तम् अस्ति।अस्य प्रकरणस्य सम्बन्धिनः उपरि उक्ताः सर्वे अभिलेखाः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन प्राप्ताः।प्रकरणेन सम्बद्धाः उपरि उक्ताः सर्वे अभिलेखाः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन प्राप्ताः सन्ति।अस्मिन् प्रकरणे उपरि उक्तानि सर्वाणि पत्राणि Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन प्राप्तानि सन्ति।अस्य प्रकरणस्य उपरि उक्ताः सर्वे अभिलेखाः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन प्राप्ताः सन्ति।

All the above documents related to the case have been accessed by Rashtra Jyoti.

सर्वेक्षणं किं वदतिकिं सर्वेक्षणं वदतिसर्वेक्षणं किम् आहकिं वदति सर्वेक्षणम्सर्वेक्षणे किम् उक्तम्?सर्वेक्षणं किं वदतिसर्वेक्षणं किं वदतिसर्वेक्षणं किं वदति?

What the Survey Says

16 अक्टोबर् 2025 इति दिनाङ्के अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितस्य संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनस्य अनुसारम्, आधिकारिके स्थलस्य मानचित्रे चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि सन्ति :16 अक्टूबर् 2025 इति दिने अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितः संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनः ह वै वदति — अधिकृतायां स्थलस्य योजनायां चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि प्रसृतानि सन्ति इति :16 अक्टूबर् 2025 इति दिने अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितस्य संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनस्य अनुसारम्, शासकीयायां स्थलस्य योजनायां चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि व्याप्तानि:16 अक्टूबर 2025 इति दिने अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितस्य संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनस्य अनुसारम्, शासकीयायां स्थलस्य योजनायां चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि विस्तृतानि सन्ति :16 अक्टूबर् 2025 इति दिनाङ्के अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितस्य संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनस्य अनुसारम्, आधिकारिके स्थलस्य मानचित्रे चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि विस्तृतानि सन्ति :16 अक्टोबर् 2025 इति दिने अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरिते संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदने किम् उक्तम्? शासकीये स्थलस्य मानचित्रे चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु अतिक्रमणानि विस्तृतानि सन्ति :16 अक्टूबर 2025 इति दिने अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरितस्य संयुक्तस्य निरीक्षणस्य प्रतिवेदनस्य अनुसारम्, अतिक्रमणानि अधिकृतस्य स्थलस्य मानचित्रे चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु विस्तृतानि सन्ति :16 अक्टोबर् 2025 दिनाङ्के अष्टभिः अधिकारिभिः हस्ताक्षरिता संयुक्ता निरीक्षणस्य प्रतिवेदना अस्ति। तदनुसारम् अतिक्रमणानि शासकीये स्थलस्य मानचित्रे चिह्नितेषु त्रिषु क्षेत्रेषु विस्तृतानि सन्ति:

According to the joint inspection report signed by eight officials on 16 October 2025, the encroachments span three zones marked on the official site plan:

• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्गफुट् भूमिः बरात् घर्, निजी निदानकेन्द्रं वाहनानां पार्किङ्ग् इति स्थानं च इत्यादिभिः व्यावसायिकैः प्रतिष्ठानैः अधिकृता अस्ति।• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्गफुट् भूमिः बरात् घर् इति, व्यक्तिगतं डायग्नोस्टिक् सेन्टर् इति, वाहनानां पार्किङ्ग् इति च वाणिज्याय प्रवृत्तैः संस्थानैः अधिकृता अस्ति।• MCD इत्यस्य प्रायः 37,000 वर्ग फुट् भूमिं बरात घर्, निजं डायग्नोस्टिक् केन्द्रम्, वाहनानां पार्किङ्ग् इत्यादीनि व्यापारस्य संस्थानानि जगृहुः।• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्गफुट् भूमिः बरात घर्, निजी डायग्नोस्टिक् सेन्टर्, वाहनानां पार्किङ्ग् इत्यादिभिः वाणिज्यस्य संस्थाभिः अधिकृता।• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्गफुट् मिता भूमिः बरात घर, निजं डायग्नोस्टिक् केन्द्रं वाहनानां पार्किङ्ग् च इत्यादिभिः व्यापारं कुर्वद्भिः संस्थानैः अधिगृहीता।• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्गफुट् मिता भूमिः बरातघरम्, निजं निदानकेन्द्रम्, वाहनानां पार्किङ्ग् इति स्थलम् इत्यादिभिः वाणिज्यिकैः प्रतिष्ठानैः अधिगृहीता।• MCD इत्यस्य प्रायः 37,000 वर्ग फुट् भूमिः बरात घर् इति, निजी डायग्नोस्टिक् सेन्टर् इति, वाहनानां पार्किङ्ग् इति च वाणिज्यिकैः प्रतिष्ठानैः अधिकृता अस्ति।• MCD इति संस्थायाः प्रायः 37,000 वर्ग फुट् भूमिः बारात घर् इति भवनस्य, निजस्य निदानकेन्द्रस्य, वाहनानां स्थापनस्थानस्य च सदृशैः व्यावसायिकैः प्रतिष्ठानैः गृहीता अस्ति।

• Nearly 37,000 sq ft of MCD land occupied by commercial entities such as a baraat ghar, private diagnostic centre and vehicle parking.

• प्रायः 7,400 वर्गफुट् भूमौ विशालः मस्जिदः कब्रस्थानं च स्तः। अयं परिसरः फैज़ल शाह क़ब्रिस्तान इति ज्ञातः।• प्रायः 7,400 वर्गफुट् भूमौ महती मस्जिद् कब्रिस्तानं च स्तः। सः परिसरः फैज़ल शाह कब्रिस्तान् इति अभिज्ञातः।• प्रायः 7,400 वर्ग फुट् भूमौ महत्याः मस्जिदः कब्रस्थानस्य च परिसरः, यः फैजल शाह कब्रिस्तान इति ज्ञायते।• प्रायः 7,400 वर्गफुट् भूमौ विशाला मस्जिद् श्मशानं च विद्येते; सः परिसरः फ़ैज़ल् शाह् क़ब्रिस्तान् इति अभिज्ञातः।• प्रायः 7,400 वर्गफुट् मितायां भूमौ विशालं मस्जिद् इति भवनं कब्रिस्तानं च स्तः। अयं परिसरः फैज़ल शाह कब्रिस्तान इति अभिज्ञातः।• प्रायः 7,400 वर्गफुट् मितायां भूमौ विशालं मस्जिद् इति भवनं कब्रिस्तानस्य परिसरः च स्तः। अयं परिसरः फैजल् शाह् कब्रिस्तान् इति अभिज्ञातः।• प्रायः 7,400 वर्ग फुट् भूमौ विशालं मस्जिद् इति भवनं श्मशानं च स्तः। एतत् परिसरसहितं स्थानं फैजल शाह कब्रिस्तान इति अभिज्ञातम् अस्ति।• प्रायः 7,400 वर्ग फुट् भूमौ विशालः मस्जिदस्य कब्रस्तानस्य च परिसरः अस्ति। सः फैजल शाह कब्रिस्तान् इति ज्ञायते।

• Nearly 7,400 sq ft housing a large mosque and graveyard complex identified as Faizal Shah Qabristan.

• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः पदपथाः च अपि अतिक्रान्ताः प्राप्ताः।• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः पदपथाः च अपि अतिक्रान्ताः इति दृष्टम्।• Public Works Department (PWD) इत्यस्य भूमेः अन्ये भागाः पदपथाः च अतिक्रान्ताः इति विदुः।• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः पादचारिणां मार्गाः च अतिक्रान्ताः इति अपि दृष्टम्।• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः पदपथाः च अपि अतिक्रान्ताः दृष्टाः।• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः पदपथाः च अपि अतिक्रान्ताः दृष्टाः।• Public Works Department (PWD) इत्यस्य भूमेः अतिरिक्ताः भागाः, पदातीनां मार्गाः च अपि अतिक्रान्ताः प्राप्ताः।• Public Works Department (PWD) इति विभागस्य भूमेः अन्ये भागाः पदमार्गाः च अपि अतिक्रान्ताः दृश्यन्ते।

• Additional portions of Public Works Department (PWD) land and footpaths also found encroached.

अधः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनस्य सम्बद्धं भागं पश्यन्तु :अथ अधः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदने सम्बद्धं भागं पश्यत :अधः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनस्य सम्बद्धं भागं पश्यत:सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनस्य सम्बद्धं भागम् अधः पश्यत :सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनस्य सम्बद्धं भागम् अधः पश्यत :सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनस्य सम्बद्धं भागम् अधः पश्यत :अधः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदने सम्बद्धम् अंशं पश्येत् :अधः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनायाः सम्बद्धं भागं पश्यतु:

See the relevant portion of the survey report below:

Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex

Save India Foundation इति संस्थया स्वस्याः परिवादे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यन्तु :अथ Save India Foundation इति संस्थया स्वस्य परिवादे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यत :Save India Foundation इति संस्थया स्वस्य अभियोगे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यत:Save India Foundation इति संस्थानेन स्वस्य अभियोगे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यत :Save India Foundation इति संस्थया स्वपरिवादे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यत :Save India Foundation इति संस्थया स्वपरिवादे प्रस्तुतानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यत :Save India Foundation इति संस्थया स्वस्याः अभियोगे समर्पितानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्येत् :Save India Foundation इति संस्थया स्वपरिवादे दत्तानि उक्तानाम् अतिक्रमणानां चित्राणि पश्यतु:

See pictures of said encroachments submitted by Save India Foundation in their complaint:

Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex
Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex
Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex
Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex
Image accompanying the report: Shocker in Govt Survey: 45,000 Sq Ft of Delhi’s Ramlila Maidan Illegally Converted Into Mosque-Graveyard-Banquet Complex
Illustrated argument. Claim: Do not question this property. Answer: Public land needs records, not a shield.. A yellow VEDAS book stands with the answering speaker. Opponent thinks: Must we bring papers into this? The challenged speaker visibly loses the argument: Operator's blank shield folds like paper, exposing the map; he hides behind its useless scraps, caught out. Woman remains upright.
भूमेः खण्डं, तस्य उपयोगं, उत्तरदायि कार्यालयं च चिह्नयितुं प्राधिकरणं प्रेरयन्तु।भूमेः खण्डं, तस्य उपयोगं, उत्तरदायि कार्यालयं च अधिकरणेन निर्दिशयत।अधिकारिणं भूमेः खण्डम्, उपयोगम्, उत्तरदायि कार्यालयं च निर्देष्टुं प्रेरयत।भूमेः खण्डम्, उपयोगम्, उत्तरदायि कार्यालयं च प्राधिकरणेन अभिज्ञापयत।प्राधिकरणेन भूमेः खण्डस्य, उपयोगस्य, उत्तरदायिनः कार्यालयस्य च अभिज्ञानं कारयत।अधिकारिणं भूमेः खण्डम्, तस्य उपयोगम्, उत्तरदायि कार्यालयं च निर्धारयितुं प्रेरयत।प्राधिकरणेन भूमेः खण्डस्य, तस्य उपयोगस्य, उत्तरदायिनः कार्यालयस्य च परिचयं कारयेत्।प्राधिकरणेन भूमेः खण्डस्य, तस्य उपयोगस्य, उत्तरदायिनः कार्यालयस्य च परिचयं कारयतु।Make the authority identify the parcel, the use and the responsible office.

‘भूमाफिया इत्यनेन मतम् आवरणत्वेन उपयुक्तम्’‘भूमाफिया इति गिरोहः मतं कवचं चकार’‘भूमेः माफिया मतं कवचं चक्रे’‘भूमाफिया मतं कवचं चकार’‘भूमाफिया इति जनाः मतम् आच्छादनत्वेन उपयुक्तवन्तः’‘भूमाफिया इति जनैः मतम् आवरणं कृतम्’‘भूमेः माफिया मतम् आवरणम् अकरोत्’‘भूमाफिया मतं कवचम् अकरोत्’

‘Land Mafia Used Religion As Shield’

सिरोही इत्यनेन उक्तं यत् सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनं राष्ट्रस्य राजधान्याः क्षेत्रे सार्वजनिकायाः भूमेः साम्प्रदायिकानाम् अतिक्रमणानां विषये जनानां चिरकालीनानां चिन्तानां पुष्टिं करोति।सिरोही ह उवाच — राष्ट्रस्य राजधान्याः क्षेत्रे सार्वजनिकायाः भूमेः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि प्रति जनानां याः चिरन्तनाः चिन्ताः सन्ति, ताः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनः समर्थयति इति।सिरोही जगाद — राष्ट्रस्य राजधान्याः क्षेत्रे सार्वजनिकायाः भूमेः साम्प्रदायिकानाम् अतिक्रमणानां विषये जनाः चिरं चिन्ताम् ऊचुः; सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनं ताम् एव समर्थयति।सिरोही उवाच यत् राष्ट्रस्य राजधान्याः प्रदेशे सार्वजनिकायां भूमौ साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अधिकृत्य जनानां चिरात् प्रवर्तमानां चिन्तां सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनं समर्थयति।सिरोही इति जनः अवदत् यत् राष्ट्रस्य राजधान्याः प्रदेशे सार्वजनिकायाः भूमेः सांप्रदायिकेषु अतिक्रमणेषु जनानां चिरात् वर्तमानाः चिन्ताः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनेन पुष्टाः भवन्ति।सिरोही-वर्यः अवदत् यत् राष्ट्रस्य राजधानीक्षेत्रे सार्वजनिकायाः भूमेः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अधिकृत्य जनानां चिरन्तनाः चिन्ताः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनेन पुष्टाः भवन्ति।सिरोही अवदत् यत् राष्ट्रस्य राजधान्याः क्षेत्रे सार्वजनिकायां भूमौ सम्प्रदायैः कृतानि अतिक्रमणानि अधिकृत्य जनानां चिरकालात् विद्यमानाः चिन्ताः सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदनेन पुष्टाः भवन्ति।सिरोही-वर्यः वदति यत् राष्ट्रस्य राजधान्याः क्षेत्रे सार्वजनिकायां भूमौ साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि जनानां चिरन्तनायाः चिन्तायाः विषयाः सन्ति। सर्वेक्षणस्य प्रतिवेदना तां चिन्तां पुष्णाति।

Sirohi said the survey report corroborates long-standing public concerns over communal encroachments of public land in the national capital region.

सिरोही इत्यनेन उक्तं यत् Register of Immovable Property, 1958 इत्यस्य स्थलस्य मानचित्रं स्पष्टं दर्शयति यत् L&DO इत्यनेन एषा भूमिः सार्वजनिकानां प्रयोजनानां कृते MCD इत्यस्मै प्रतिवर्षं Re 1 इति नाममात्रेण भाटकेन हस्तान्तरिता आसीत्।सिरोही ह उवाच — Register of Immovable Property, 1958 इति अभिलेखस्य स्थलस्य योजना स्पष्टं दर्शयति, यत् L&DO इति कार्यालयेन इयं भूमिः सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः MCD इति संस्थायै प्रतिवर्षं Re 1 इति नाममात्रेण भाटकेन हस्तान्तरिता आस इति।Register of Immovable Property, 1958 इत्यस्य स्थलस्य योजना स्पष्टं दर्शयति — L&DO इति कार्यालयम् एतां भूमिं MCD इत्यस्मै सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः ददौ, प्रतिवर्षं Re 1 इति नाममात्रेण भाटकेन — इति सिरोही जगाद।सिरोही उवाच — Register of Immovable Property, 1958 इति अभिलेखस्य स्थलयोजना स्पष्टं दर्शयति यत् L&DO इति संस्थया भूमिः एषा सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः MCD इति संस्थायै प्रतिवर्षं केवलं Re 1 इति नाममात्रस्य भाटकस्य विनिमयेन हस्तान्तरिता।सिरोही इति जनः अवदत् — Register of Immovable Property, 1958 इति पञ्जिकायाः स्थलस्य मानचित्रे स्पष्टं दृश्यते यत् L&DO इति कार्यालयेन एषा भूमिः सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः MCD इति संस्थायै प्रतिवर्षं Re 1 इति नाममात्रेण भाटकेन हस्तान्तरिता आसीत्।Register of Immovable Property, 1958 इति अभिलेखस्य स्थलस्य मानचित्रे स्पष्टं दृश्यते यत् L&DO इति कार्यालयेन इयं भूमिः सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः MCD इति संस्थायै प्रतिवर्षं Re 1 इति नाममात्रेण भाटकेन हस्तान्तरिता आसीत्, इति सिरोही-वर्यः अवदत्।सिरोही अवदत् यत् Register of Immovable Property, 1958 इत्यस्य स्थलस्य मानचित्रं स्पष्टं दर्शयति यत् एषा भूमिः L&DO इत्यनेन MCD इत्यस्मै सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः प्रतिवर्षं केवलं Re 1 इति नाममात्रे भाटके दत्ता आसीत्।सिरोही-वर्यः वदति, “Register of Immovable Property, 1958 इति अभिलेखस्य स्थलमानचित्रम् इदं स्पष्टं दर्शयति। L&DO इति संस्थया इयं भूमिः सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः MCD इति संस्थायै दत्ता आसीत्। तस्याः वार्षिकं नाममात्रं भाटकम् Re 1 आसीत्।”

The Register of Immovable Property, 1958, site plan clearly shows this land was transferred by the L&DO to MCD for public purposes at a nominal rent of Re 1 per annum, said Sirohi.

“केवलं लघुः भागः कब्रस्थानस्य कृते निर्दिष्टः आसीत्। एकम् एकर् परिमिता भूमिः कथं चोरिता इति चिन्ताजनकम् अस्ति,” इति सः उक्तवान्।“अल्पः एव भागः कब्रिस्तानाय निर्दिष्टः आस। यथा एकः एकर् परिमिता भूमिः अपहृता, तत् ह वै भयावहम्,” इति सः उवाच।“केवलं लघुः भागः कब्रस्थानाय निर्दिष्टः। कथम् एकः एकर् भूमिः अपहृता, इति भयम् आवहति,” इति सः जगाद।“केवलं लघुः अंशः श्मशानार्थं निर्दिष्टः आसीत्। एकर् मिता भूमिः कथम् अपहृता इति भृशं चिन्तनीयम्,” इति सः उवाच।“केवलम् अल्पः भागः कब्रिस्तानाय निर्दिष्टः आसीत्। एकः एकरः भूमिः कथम् अपहृता इति चिन्ताजनकम् अस्ति,” इति सः अवदत्।“अल्पः एव भागः कब्रिस्तानाय निर्दिष्टः आसीत्। कथम् एकम् एकर् इति मिता भूमिः अपहृता इति चिन्ताकरम् अस्ति,” इति सः अवदत्।“केवलम् अल्पः भागः श्मशानाय निर्दिष्टः आसीत्। एकः एकर् परिमिता भूमिः कथं चोरिता इति भयजनकम् अस्ति,” इति सः अवदत्।सः वदति, “केवलं लघुः भागः कब्रस्तानाय निर्दिष्टः आसीत्। कथम् एकः एकरः भूमिः अपहृता अस्ति! इयं चिन्तायाः वार्ता अस्ति।”

“Only a small portion was designated as a graveyard. It is alarming how an acre of land has been stolen,” he said.

सिरोही इत्यनेन उक्तं यत् भूमाफिया इत्यनेन सर्वकारस्य हस्तक्षेपं ध्वंसस्य कार्याणि च रोद्धुं मतस्य व्याजाः आवरणत्वेन उपयुक्ताः सन्ति।सिरोही ह उवाच — भूमाफिया इति गिरोहः अधिकारिणां हस्तक्षेपं निर्माणानां भञ्जनं च निवारयितुं मतस्य व्याजान् कवचं चकार इति।सिरोही जगाद — भूमेः माफिया मतस्य व्याजान् कवचं चक्रे, येन अधिकारिणां हस्तक्षेपं भवनानां पातनं च निवारयेत्।शासकीयम् हस्तक्षेपं संरचनानां पातनं च रोद्धुं भूमाफिया मतस्य व्याजान् कवचम् इव प्रयुयोज इति सिरोही उवाच।सिरोही इति जनः अवदत् यत् अधिकारिणां हस्तक्षेपं ध्वंसनं च निवारयितुं भूमाफिया इति जनैः मतस्य निमित्तानि आच्छादनत्वेन उपयुक्तानि।शासकीयस्य हस्तक्षेपस्य भवनानां पातनस्य च निवारणाय भूमाफिया इति जनैः मतस्य निमित्तानि आवरणत्वेन प्रयुक्तानि इति सिरोही-वर्यः अवदत्।सिरोही अवदत् यत् भूमेः माफिया शासकीयम् हस्तक्षेपं भवनानां पातनं च निवारयितुं मतस्य व्याजान् आवरणतया प्रयुक्तवान्।सिरोही-वर्यः वदति यत् भूमाफिया मतीयानि निमित्तानि कवचम् अकरोत्। तेन शासकीयम् हस्तक्षेपं निर्माणानां पातनं च निवारयितुम् अयतत।

Sirohi said that the land mafia has used religious pretexts as a shield to prevent official intervention and demolitions.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
प्रीत सिरोहीप्रीत सिरोहीप्रीत सिरोहीप्रीत् सिरोहीप्रीत सिरोहीप्रीत् सिरोहीप्रीत सिरोहीप्रीत सिरोहीPreet Sirohi

अग्रे किम्अथ किम्अथ किम्अथ किम्अतः परं किम्?अथ किम्अतः परं किम्इतः परं किम्?

What Next

सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्था अधुना याचितवती यत् दिल्ली-सर्वकारः सर्वेक्षणस्य पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं कुर्यात्, के भागाः वक्फ़ इति घोषिताः इति चिह्नयेत्, अविलम्बं ध्वंसस्य भूमेः पुनः प्राप्तेः च प्रक्रियाः आरभेत।अथ सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्था इदानीं ययाचे — दिल्ली इत्यस्य शासनं सर्वेक्षणस्य सम्पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं करोतु, के भागाः वक्फ् इति घोषिताः तान् निर्दिशतु, अविलम्बं च निर्माणानां भञ्जनस्य भूमेः पुनः प्राप्तेः च प्रक्रियाः आरभताम् इति।सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्था अधुना अयाचत — देहली शासनं सर्वेक्षणस्य पूर्णं मानचित्रं जनानां समक्षं प्रकाशयेत्, के भागाः वक्फ् इति घोषिताः इति निर्दिशेत्, अवैधस्य निर्माणस्य पातनाय भूमेः पुनः ग्रहणाय च सद्यः कार्यं प्रवर्तयेत्।अथ सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थानं दिल्लीशासनं प्रति इमाः याचनाः चकार — सर्वेक्षणस्य पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं करोतु, के भागाः वक्फ़् इति घोषिताः इति अभिज्ञापयतु, अविलम्बं संरचनानां पातनस्य भूमेः प्रत्याहरणस्य च प्रक्रियाः आरभताम्।सिरोही इति जनस्य Save India Foundation इति संस्थया अधुना याचितं यत् दिल्ल्याः शासनं सर्वेक्षणस्य सम्पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं कुर्यात्, के भागाः वक्फ् इति घोषिताः इति अभिज्ञापयेत्, अविलम्बं ध्वंसनस्य भूमेः पुनः प्राप्तेः च प्रक्रियाः आरभेत।सिरोही-वर्यस्य Save India Foundation इति संस्थया अधुना का याचना कृता? दिल्ली-शासनं सर्वेक्षणस्य सम्पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं कुर्यात्, के भागाः वक्फ् इति घोषिताः इति निर्धारयेत्, भवनानि पातयितुं भूमिं च प्रत्यादातुं सद्यः प्रक्रियां प्रवर्तयेत् इति।सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थया अधुना याचितं यत् दिल्लीशासनं सर्वेक्षणस्य सम्पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं कुर्यात्, के भागाः वक्फ् इति घोषिताः इति स्पष्टं कुर्यात्, अविलम्बं भवनानि पातयितुं भूमिं पुनः प्राप्तुं च प्रक्रियाः आरभेत।सिरोही-वर्यस्य Save India Foundation इति संस्था इदानीं देहलीशासनात् इमाः याचनाः करोति। सर्वेक्षणस्य पूर्णं मानचित्रं सार्वजनिकं क्रियताम्। के भागाः वक्फ् इति घोषिताः, तत् ज्ञाप्यताम्। अवैधनिर्माणानां पातनाय भूमेः पुनः प्राप्तये च तत्क्षणं प्रक्रिया आरभ्यताम्।

Sirohi’s Save India Foundation has now demanded that the Delhi Government publicly release the full survey map, identify which portions have been declared Waqf, and launch immediate demolition and reclamation proceedings.

दिल्ली-नगरस्य विभिन्नान् विभागान् मुख्यमन्त्रिणं च प्रति प्रेषिते आधिकारिके पत्रे संस्थया इदम् अपि सचेतितं यत् अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चिदेव भागानां धार्मिकसम्पत्तिरूपेण वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्यभागे साम्प्रदायिकरीत्या भूमेः अधिग्रहणाय घातकम् उदाहरणं स्थापयितुं शक्नोति, राष्ट्रस्य सुरक्षां च दुर्बलां कर्तुं शक्नोति।दिल्ली इत्यस्य विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते अधिकृते पत्रे संस्था इदम् अपि प्राबोधयत् — अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चित् एव भागानां मतस्य सम्पत्तिः इति वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्ये साम्प्रदायिकरीत्या भूमेः ग्रहणाय भयावहम् उदाहरणं स्थापयेत्, राष्ट्रस्य सुरक्षां च दुर्बलां कुर्यात् इति।देहल्याः विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते आधिकारिके पत्रे संस्था इदम् अपि सावधानं वचनम् उवाच — अतिक्रान्तायाः भूमेः वृतेषु एव भागेषु मतस्य सम्पत्तिः इति वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्ये साम्प्रदायिकेन प्रकारेण भूमेः ग्रहणाय घोरम् उदाहरणं भवेत्, राष्ट्रस्य सुरक्षां च क्षिणुयात्।दिल्ल्याः विविधान् विभागान् मुख्यमन्त्रिणं च प्रति प्रेषिते शासकीये पत्रे संस्थानम् इदम् अपि सावधानं चकार यत् अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चित् एव भागानां मतस्य सम्पत्तिः इति वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्ये साम्प्रदायिकेन रूपेण भूमेः हरणार्थं भयङ्करं पूर्वोदाहरणं स्थापयेत् राष्ट्रस्य सुरक्षां च दुर्बलां कुर्यात्।दिल्ल्याः विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते आधिकारिके पत्रे संस्थया इदम् अपि चेतितं यत् अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चित् एव भागानां मतस्य सम्पत्तिरूपेण वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्यभागे सांप्रदायिकरीत्या भूमेः अधिग्रहणाय घातकं पूर्वोदाहरणं स्थापयेत्, राष्ट्रस्य सुरक्षां च दुर्बलां कुर्यात्।दिल्ली-शासनस्य विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते आधिकारिके पत्रे संस्थया इदम् अपि सावधानं कृतम् : अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चित् एव भागानां मतस्य सम्पत्तित्वेन वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्ये साम्प्रदायिकतया भूमेः हरणाय भयङ्करं पूर्वोदाहरणं भवेत्, राष्ट्रियायाः सुरक्षायाः च हानिं कुर्यात्।दिल्ल्याः विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते अधिकृते पत्रे संस्थया इदम् अपि सावधानं कृतं यत् अतिक्रान्तायाः भूमेः केषाञ्चित् भागानाम् एव मतस्य सम्पत्तिः इति वर्गीकरणं राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्यभागे सम्प्रदायैः भूमेः ग्रहणाय घातकम् उदाहरणं भवेत्, राष्ट्रस्य सुरक्षां च दुर्बलां कुर्यात्।देहल्याः विविधेभ्यः विभागेभ्यः मुख्यमन्त्रिणे च प्रेषिते आधिकारिके पत्रे संस्था इदम् अपि सावधानं करोति। यदि अतिक्रान्तायाः भूमेः केचित् एव भागाः मतीयसम्पत्तिः इति वर्गीक्रियन्ते, तर्हि राष्ट्रस्य राजधान्याः मध्यभागे साम्प्रदायिकरीत्या भूमेः ग्रहणाय घातकः पूर्वदृष्टान्तः भवितुं शक्नोति। तेन राष्ट्रस्य सुरक्षा अपि दुर्बला भवितुं शक्नोति।

In an official communication to various Delhi departments and the chief minister, the Foundation has also warned that selective classification of encroached land as religious property could set a dangerous precedent for communal land capture in the heart of the national capital and undermine national security.

सिरोही इत्यनेन Rashtra Jyoti इत्यस्मै उक्तं यत् सः तस्य संस्था च सम्पूर्णे दिल्ली-नगरे एतादृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि प्रलेखैः सह सङ्गृहीतवन्तौ। तेषु कानिचन समूहानि सार्वजनिकानि हरितानि स्थलानि अधिकृत्य तेषाम् अवैधं व्यावसायिकम् उपयोगं कृतवन्ति। तेन सामान्याः नागरिकाः स्वाधिकारप्राप्ताभ्यः नागरीयसुविधाभ्यः वञ्चिताः जाताः।सिरोही Rashtra Jyoti इति प्रकाशनम् उवाच — अहं मम संस्था च सर्वस्यां दिल्ल्यां शतशः ईदृशानां साम्प्रदायिकानाम् अतिक्रमणानाम् अभिलेखान् चकृव। तेषु केचित् समूहाः सार्वजनिकानि हरितानि स्थलानि गृहीत्वा अवैधतया वाणिज्यार्थं परिवर्तयामासुः, साधारणान् नागरिकान् च तेषां न्याय्याभ्यः नागरिकाभ्यः सुविधाभ्यः वञ्चयामासुः इति।सिरोही Rashtra Jyoti इति प्रकाशनं जगाद — सः तस्य संस्था च समग्रायां देहल्याम् ईदृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलेखेषु निदधतुः। तत्र केचन समूहाः सार्वजनिकानि हरितानि स्थलानि जगृहुः, अवैधं च व्यापाराय चक्रुः; सामान्येभ्यः नागरिकेभ्यः तेषाम् अधिकारस्य नागरिकाः सुविधाः अपजह्रुः।सिरोही Rashtra Jyoti इति प्रकाशनम् उवाच यत् सः तस्य संस्थानं च दिल्ल्यां सर्वत्र एतादृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलेखेषु निबबन्धतुः। तेषु कानिचित् समूहाः सार्वजनिकान् हरितान् प्रदेशान् अधिकृत्य अवैधतया वाणिज्यार्थं प्रयुयुजिरे, सामान्यनागरिकान् च तेषाम् अधिकारतः प्राप्तव्यासु नागरिकासु सुविधासु वञ्चयामासुः।सिरोही इति जनः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनम् अवदत् यत् तेन तस्य संस्थया च दिल्ल्यां सर्वत्र ईदृशानि शतशः सांप्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलिखितानि। तत्र कतिपयैः समूहैः सार्वजनिकानि हरितानि स्थलानि अधिगृह्य अवैधतया व्यापाराय उपयुक्तानि, येन सामान्याः नागरिकाः स्वाधिकारस्य नागरिकाभ्यः सुविधाभ्यः वञ्चिताः।सिरोही-वर्यः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनम् अवदत् यत् सः तस्य संस्था च दिल्ली-नगरे सर्वत्र ईदृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलेखैः सह सङ्गृहीतवन्तौ। तत्र केचन समूहाः सार्वजनिकानि हरितानि स्थलानि अधिगृह्य अवैधतया वाणिज्याय उपयुञ्जते। तेन सामान्याः नागरिकाः स्वाधिकारतः प्राप्तव्याभ्यः नागरिकाभ्यः सुविधाभ्यः वञ्चिताः भवन्ति।सिरोही Rashtra Jyoti इति प्रकाशनम् अवदत् यत् सः तस्य संस्था च दिल्ल्यां सर्वत्र एतादृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलेखितवन्तौ। तेषु कतिपयैः समूहैः सार्वजनिकानि हरितानि स्थानानि गृहीत्वा अवैधतया वाणिज्यार्थं प्रयुक्तानि, सामान्याः नागरिकाः च स्वाधिकारस्य नागरिकाभ्यः सुविधाभ्यः वञ्चिताः कृताः।सिरोही-वर्यः Rashtra Jyoti इति प्रकाशनं वदति यत् सः तस्य संस्था च सम्पूर्णायां देहल्याम् ईदृशानि शतशः साम्प्रदायिकानि अतिक्रमणानि अभिलेखैः प्रमाणितवन्तौ। तत्र केचन समूहाः सार्वजनिकानि हरितानि स्थानानि गृहीत्वा अवैधतया व्यवसायाय प्रयुञ्जते। एवं सामान्याः नागरिकाः स्वाधिकारस्य नागरिकसुविधाभ्यः वञ्चिताः भवन्ति।

Sirohi told Rashtra Jyoti that he and his Foundation have documented hundreds of similar communal encroachments across Delhi, where public green spaces have been taken over and illegally commercialised by certain groups, depriving ordinary citizens of their rightful civic amenities.

विशेषतः उल्लेखनीयम् अस्ति यत् सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थायाः निरन्तरस्य न्यायालये सङ्घर्षस्य अनन्तरमेव दिल्ली-सर्वकारः गतवर्षे मंगोलपुरी इत्यस्य Y ब्लॉक् इति क्षेत्रे स्थितस्य मुहम्मदी जामा मस्जिद और मदरसा इति नाम्नः अवैधस्य निर्माणस्य भागान् ध्वंसयितुं बाध्यः अभवत्। दिल्ली-नगरस्य उच्चन्यायालयस्य आदेशानुसारम् एषा कार्यवाही कृता।एतत् ह वै विशेषतः ज्ञेयम् — सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये निरन्तरं कृतेन सङ्घर्षेण एव दिल्ली इत्यस्य शासनं गतवर्षे मंगोलपुरी इति स्थानस्य Y ब्लॉक् इति खण्डे स्थितस्य अवैधस्य निर्माणस्य भागान् भङ्क्तुं बाध्यम् अभवत्। तस्य नाम मुहम्मदी जामा मस्जिद् तथा मदरसा इति आस। दिल्ली इत्यस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशम् अनुसृत्य तत् भञ्जनम् अभवत्।इदं नु लक्षयत — सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्था न्यायालये अविरतं युयुधे; तदनन्तरम् एव गतवर्षे देहल्याः उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशेन देहली शासनं मंगोलपुरी इत्यस्य Y ब्लॉक् मध्ये स्थितस्य मुहम्मदी जामा मस्जिद एण्ड मदरसा इति नाम्नः अवैधस्य निर्माणस्य भागान् पातयितुं विवशं बभूव।अत्र स्मर्तव्यम् — गते वर्षे सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थानस्य न्यायालये अविरतस्य संघर्षस्य अनन्तरम् एव दिल्ल्याः उच्चन्यायालयस्य आदेशात् दिल्लीशासनं मंगोलपुरी इत्यस्य Y ब्लॉक् इत्यत्र स्थितायाः मुहम्मदी जामा मस्जिद् तथा मदरसा इति नाम्ना अभिज्ञातायाः अवैधायाः संरचनायाः भागान् पातयितुं विवशं बभूव।अत्र विशेषतः ज्ञातव्यं यत् सिरोही इति जनस्य Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये निरन्तरं कृतस्य संघर्षस्य अनन्तरम् एव दिल्ली इति नगरस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशात् दिल्ल्याः शासनं गतवर्षे मंगोलपुरी इति क्षेत्रस्य Y ब्लॉक् इति भागे स्थितस्य मुहम्मदी जामा मस्जिद् ऐंड मदरसा इति नाम्नः अवैधस्य भवनस्य भागान् ध्वंसयितुं बाध्यम् अभवत्।अत्र विशेषतः ज्ञेयम् : सिरोही-वर्यस्य Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये अविरतं संघर्षे कृते एव दिल्ली-शासनं गतवर्षे दिल्ली-नगरस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशानन्तरं मंगोलपुरी इति स्थानस्य Y इति खण्डे स्थितस्य मुहम्मदी जामा मस्जिद् ऐण्ड् मदरसा इति नाम्नः अवैधस्य भवनस्य भागान् पातयितुं विवशम् अभवत्।विशेषतः उल्लेखनीयं यत् सिरोही इत्यस्य Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये अनवरतं कृतेन संघर्षेण एव दिल्लीशासनं गते वर्षे दिल्ली इत्यस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशानन्तरं मंगोलपुरी इत्यस्य Y ब्लॉक् इत्यत्र स्थितस्य मुहम्मदी जामा मस्जिद् एण्ड् मदरसा इति नाम्नः अवैधस्य भवनस्य भागान् पातयितुं बाध्यम् अभवत्।इदम् उल्लेखनीयम् अस्ति। सिरोही-वर्यस्य Save India Foundation इति संस्था न्यायालये निरन्तरं संघर्षम् अकरोत्। ततः एव गतवर्षे देहल्याः उच्चन्यायालयस्य आदेशात् देहलीशासनं मंगोलपुरी-नगरस्य Y खण्डे स्थितस्य अवैधनिर्माणस्य कानिचन अङ्गानि पातयितुं बाध्यम् अभवत्। तस्य निर्माणस्य नाम मुहम्मदी जामा मस्जिद् तथा मदरसा इति आसीत्।

Notably, it was after the relentless court battle by Sirohi’s Save India Foundation that the Delhi government was forced to demolish portions of an illegal structure named Muhammadi Jama Masjid and Madarsa located in Mongolpuri Y block, last year, following a Delhi high court order.

नगरनिगमस्य ध्वंसस्य कार्यं रोद्धुं मस्जिदस्य समितेः सदस्याः प्रचुरं शिलावर्षणं कृतवन्तः आसन्। [1]मस्जिदः समितेः सदस्याः नगरनिगमेन प्रवर्तितं भञ्जनं रोद्धुं प्रभूतान् पाषाणान् चिक्षिपुः। [1]नगरनिगमस्य पातनस्य अभियानं रोद्धुं मस्जिदः समितेः सदस्याः बहून् पाषाणान् चिक्षिपुः। [1]नगरनिगमस्य पातनाभियानं रोद्धुं मस्जिदः समितेः सदस्याः प्रचुरान् पाषाणान् चिक्षिपुः। [1]नगरनिगमस्य ध्वंसनस्य अभियानम् अवरोद्धुं मस्जिद् इति स्थानस्य समितेः सदस्याः प्रचुरं शिलाः अक्षिपन्। [1]मस्जिद् इति भवनस्य समितेः सदस्याः नगरनिगमेन क्रियमाणं पातनस्य अभियानं रोद्धुं प्रभूतान् पाषाणान् अक्षिपन्। [1]मस्जिद् इत्यस्य समितेः सदस्याः नगरस्य निगमेन क्रियमाणं भवनस्य पातनम् अवरोद्धुं बहून् पाषाणान् अक्षिपन्। [1]नगरनिगमस्य पातनकार्यं रोद्धुं मस्जिदस्य समितेः सदस्याः बहून् पाषाणान् अक्षिपन्। [1]

The mosque commitee members had resorted to heavy stone-pelting to obstruct the demolition drive by municipal corporation.

सर्वकारः कदा कार्यं करिष्यति?कदा शासनं कार्यं करिष्यति?शासनं कदा कार्यं करिष्यति?कदा शासनं कार्यं करिष्यति?शासनं कदा कार्यं करिष्यति?शासनं कदा कार्यं करिष्यति?शासनं कदा कार्यं करिष्यति?शासनं कदा कार्यं करिष्यति?

When will Govt Act?

आधिकारिकायाः पुष्टेः अनन्तरम् एतत् प्रकरणं सार्वजनिकायां सम्पत्तौ अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुं दिल्ली-सर्वकारस्य इच्छायाः निर्णायिका परीक्षा इति द्रक्ष्यते।अधिकारिभिः पुष्टे सति एतत् प्रकरणं ह वै सार्वजनिकायाः सम्पत्तेः अतिक्रमणं विरुध्य कार्यं कर्तुं दिल्ली इत्यस्य शासनस्य इच्छायाः निर्णायिका परीक्षा इति द्रक्ष्यते।अधिकारिणाम् पुष्टीकरणेन इदं प्रकरणं देहली शासनस्य परीक्षेव दृश्येत — सार्वजनिकायाः सम्पत्तेः अतिक्रमणं विरुध्य कार्यं कर्तुं तत् कियद् इच्छति?शासकीयेन पुष्टीकरणेन इदं प्रकरणं सार्वजनिकायाः सम्पत्तेः अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुं दिल्लीशासनस्य इच्छायाः निर्णायिका परीक्षा इति द्रक्ष्यते।अधिकारिभिः पुष्टे अस्मिन् प्रकरणे सार्वजनिकायाः सम्पत्तेः अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुं दिल्ल्याः शासनस्य इच्छा अस्ति न वा इति निर्णायिका परीक्षा दृश्येत।शासकीये पुष्टीकरणे प्राप्ते, सार्वजनिकायां सम्पत्तौ अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुं दिल्ली-शासनस्य इच्छा अस्ति न वा इति अस्य प्रकरणस्य परीक्षात्वेन दर्शनं भवेत्।अधिकृतया पुष्ट्या सह, सार्वजनिकायां सम्पत्तौ अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुं दिल्लीशासनस्य इच्छायाः निर्णायिका परीक्षा इति एतत् प्रकरणं दृश्येत।अधुना आधिकारिकं पुष्टीकरणम् अस्ति। अतः इदं प्रकरणं देहलीशासनस्य इच्छायाः निर्णायिका परीक्षा इति द्रष्टुं शक्यते। किं शासनं सार्वजनिकायां सम्पत्तौ अतिक्रमणस्य विरुद्धं कार्यं कर्तुम् इच्छति?

With official confirmation, the case would be seen as a litmus test of the Delhi Government’s willingness to act against encroachment on public property.

यदि अस्य तर्कसङ्गतः अन्तः प्राप्यते, तर्हि रामलीला मैदानस्य सर्वेक्षणं दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थनिरतेभ्यः समूहेभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः प्राप्तुं नागरीयं दायित्वं पुनः स्थापयितुं च दिल्ली-नगरस्य सङ्घर्षे निर्णायकं परिवर्तनम् आनेतुं शक्नोति।यदि एतत् युक्त्या प्राप्तव्यं निष्कर्षं यावत् नीयेत, रामलीला मैदानस्य सर्वेक्षणं ह वै दिल्ली इत्यस्य सङ्घर्षे परिवर्तनस्य बिन्दुः भवेत् — दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थाय प्रवृत्तेभ्यः समूहेभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः प्राप्तुं, नागरिकान् प्रति उत्तरदायित्वं पुनः स्थापयितुं च।यदि इदं कार्यं न्याय्यं परिणामं यावत् नीयेत, रामलीला मैदानस्य सर्वेक्षणं देहल्याः सङ्घर्षे गतिं परिवर्तयेत् — ये स्वार्थाय दृढं प्रतिष्ठिताः, तेभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः ग्रहीतुम्, नागरिकाणां प्रति उत्तरं दातुं पुनः व्यवस्थां स्थापयितुम्।यदि अस्य तार्किकं निष्कर्षं यावत् कार्यं क्रियेत, तर्हि दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थिभ्यः सार्वजनिकां भूमिं प्रत्याहर्तुं नागरिकं दायित्वं पुनः स्थापयितुं च दिल्ल्याः संघर्षे रामलीला मैदानस्य सर्वेक्षणं नूतनस्य मार्गस्य आरम्भः भवेत्।अस्य युक्तियुक्तम् अन्तं यावत् कार्यं क्रियेत चेत्, रामलीला मैदान इति भूमेः सर्वेक्षणं दिल्ल्याः संघर्षे परिवर्तनस्य बिन्दुः स्यात् — दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थं साधयद्भ्यः जनेभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः प्राप्तुं नागरिकाणां प्रति उत्तरदायित्वं च पुनः स्थापयितुं यः संघर्षः प्रवर्तते, तस्मिन्।यदि अस्य सर्वेक्षणस्य प्रक्रिया युक्तिसङ्गतं निष्कर्षं यावत् नीयेत, तर्हि रामलीला मैदान् इति भूमेः सर्वेक्षणं दिल्ली-नगरस्य संघर्षे नूतनं वलनं सूचयेत्। कस्य संघर्षे? दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थिभ्यः सार्वजनिकां भूमिं प्रत्यादातुं नागरिकेषु कार्येषु उत्तरदायित्वं च पुनः स्थापयितुम्।यदि एतत् प्रकरणं तस्य युक्तम् अन्तं यावत् नीयेत, तर्हि रामलीला मैदानस्य सर्वेक्षणं दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थे रतेभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः प्राप्तुं नागरिकानां प्रति उत्तरदायित्वं पुनः स्थापयितुं च दिल्ल्याः संघर्षे परिवर्तनस्य बिन्दुः भवेत्।यदि अस्य सर्वेक्षणस्य प्रक्रिया युक्तम् अन्तं यावत् नीयते, तर्हि रामलीला मैदानस्य इदं सर्वेक्षणं देहल्याः संघर्षे नूतनां दिशं दातुं शक्नोति। अयं संघर्षः दृढं प्रतिष्ठितेभ्यः स्वार्थिभ्यः सार्वजनिकां भूमिं पुनः प्राप्तुं नागरिककार्येषु उत्तरदायित्वं पुनः स्थापयितुं च अस्ति।

If pursued to its logical conclusion, the Ramlila Maidan survey could mark a turning point in Delhi’s fight to reclaim public land from entrenched interests and restore civic accountability.

(कृपया अवगच्छन्तु यत् अस्मिन् प्रकल्पे Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था Save India Foundation इति संस्थां समर्थयति।)(एतत् अवधारयत — अस्मिन् प्रकल्पे Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था Save India Foundation इति संस्थाम् उपकरोति।)(अवधत्त — अस्मिन् प्रकल्पे Save India Foundation इति संस्थां Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था समर्थयति)।(कृपया जानीत यत् अस्मिन् प्रकल्पे Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्थानं Save India Foundation इति संस्थानस्य साहाय्यं करोति)।(कृपया जानीत यत् अस्मिन् प्रकल्पे Save India Foundation इति संस्थायै Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था समर्थनं ददाति)।(ज्ञातव्यम् : अस्मिन् प्रकल्पे Save India Foundation इति संस्थायै Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था समर्थनं ददाति।)(अस्मिन् प्रकल्पे Save India Foundation इति संस्थायै Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था साहाय्यं ददाति इति अवगच्छेत्।)(कृपया ज्ञायताम् यत् अस्मिन् प्रकल्पे Sewa Nyaya Utthan Foundation इति संस्था Save India Foundation इति संस्थां समर्थयति)।

(Please note that Save India Foundation is supported by Sewa Nyaya Utthan Foundation in this project).

उत्तरं सज्जं स्थापयन्तु।उत्तरं सज्जं धारयत।उत्तरं सज्जं कुरुत।उत्तरं सज्जं कुरुत।उत्तरं सज्जं रक्षत।उत्तरं सज्जं रक्षत।उत्तरं सज्जं स्थापयेत्।उत्तरं सज्जं स्थापयतु।

Keep the answer ready.

अधिकारः स्वामित्वं नास्ति। भूमेः विषये परिवादं प्रस्तुतं कुर्वन्तः मानचित्रम्, अभिलेखं, स्पष्टं निवेदनं च संलग्नं कुर्वन्तु। अधिकारिणां प्रतिक्रियाम् अनुसरन्तु।अधिकारः ह वै स्वामित्वं न भवति। भूमेः परिवादं प्रस्तुत्य तेन सह मानचित्रम्, अभिलेखं, स्पष्टां प्रार्थनां च योजयत। अथ कार्यालयस्य प्रत्युत्तरम् अनुसरत।अधिकारं कृत्वा वासः न स्वत्वम्। भूमेः अभियोगं प्रस्तुत्य मानचित्रम्, अभिलेखं, सुस्पष्टां याचनां च योजयत। अधिकारिणः प्रतिवचनम् अनुसरत।अधिकारः न स्वामित्वम्। भूमिम् अधिकृत्य अभियोगं प्रस्तुवन्तः मानचित्रम्, अभिलेखं सुस्पष्टां याचनां च योजयत। अधिकारिणां प्रत्युत्तरस्य अनुवर्तनं कुरुत।अधिग्रहणं न स्वामित्वम्। भूमेः विषये परिवादं प्रस्तुवन्तः मानचित्रम्, अभिलेखं, स्पष्टं निवेदनं च योजयत। अधिकारिणां प्रत्युत्तरस्य अनुवर्तनं कुरुत।अधिकारः कृतः इत्येतावता स्वामित्वं न सिध्यति। भूमेः विषये परिवादं प्रस्तुत्य मानचित्रम्, अभिलेखं, स्पष्टं निवेदनं च संलग्नं कुरुत। अधिकारिणां प्रत्युत्तरम् अनुसरत।अधिकारः एव स्वामित्वं न स्यात्। भूमिम् अधिकृत्य अभियोगं दद्यात् चेत् मानचित्रम्, अभिलेखं, सुस्पष्टां प्रार्थनां च संयोजयेत्। अधिकृतम् उत्तरम् अनुसरेत्।अधिकारः ग्रहणमात्रेण न भवति। भूमेः विषये परिवादं कुर्वन् मानचित्रम्, अभिलेखं सुनिश्चितां याचनां च योजयतु। अधिकारिणां प्रत्युत्तरम् अनुसरतु।

Occupation is not ownership. When raising a land complaint, attach the map, record and precise request. Track the official response.

यक्षप्रश्नःयक्षस्य प्रश्नःयक्ष प्रश्नःयक्षस्य प्रश्नःयक्षप्रश्नःयक्षप्रश्नःयक्षस्य प्रश्नःयक्षप्रश्नः

Yaksha Prashna

अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणस्य निष्कर्षाणां, याचिकायाः निवेदनानां, न्यायालयस्य निर्देशानां च भेदं स्पष्टं कुर्वन्तु।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणेन यत् दृष्टम्, याचिकया यत् प्रार्थितम्, न्यायालयेन यत् निर्दिष्टम् — एतेषां भेदं विवृणुत।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणं यद् विवेद, याचिका यद् अयाचत, न्यायालयः यद् आदिदेश — एतेषां भेदं वदत।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणेन प्राप्तानां तथ्यानाम्, याचिकायाः याचनानां न्यायालयस्य निर्देशानां च भेदं विवृणुत।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणेन यत् ज्ञातम्, याचिकायां यद् याचितम्, न्यायालयेन यद् आदिष्टम् — एतेषां भेदं स्पष्टयत।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणस्य निष्कर्षाणाम्, याचिकायाः निवेदनानाम्, न्यायालयस्य निर्देशानां च भेदं विवृणुत।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणस्य निष्कर्षाणां, याचिकायाः प्रार्थनानां, न्यायालयस्य निर्देशानां च भेदं व्याख्यायेत्।अस्मिन् प्रकरणे सर्वेक्षणेन प्राप्तानां तथ्यानाम्, याचिकायाः याचनानां, न्यायालयस्य निर्देशानां च भेदं स्पष्टयतु।

Explain the difference between the survey’s findings, the petition’s requests and the court’s directions in this case.

स्वकीयैः शब्दैः उत्तरं लिखन्तु। सचित्रां पुस्तिकां रक्षन्तु। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्यैः सह संविभजन्तु।स्वैः शब्दैः उत्तरं लिखत। चित्रैः सहितां लघुपुस्तिकां रक्षत। युक्तिं तस्याः स्रोतांसि च अन्येभ्यः निवेदयत।स्वैः वचनैः उत्तरं लिखत। सचित्रां पुस्तिकां रक्षत। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्येभ्यः यच्छत।स्वकीयैः शब्दैः उत्तरं लिखत। चित्रैः सहितां पुस्तिकां रक्षत। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्यैः सह संविभजत।स्वैः शब्दैः उत्तरं लिखत। चित्रैः सहितां पुस्तिकां रक्षत। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्येभ्यः निवेदयत।स्वकीयैः शब्दैः उत्तरं लिखत। सचित्रां पुस्तिकां रक्षत। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्येभ्यः प्रेषयत।स्वकीयैः शब्दैः उत्तरं लिखेत्। सचित्रां पुस्तिकां रक्षेत्। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्येभ्यः निवेदयेत्।स्वकीयैः शब्दैः उत्तरं लिखतु। सचित्रां पुस्तिकां रक्षतु। तर्कं तस्य स्रोतांसि च अन्येभ्यः प्रेषयतु।

Put your answer into your own words. Keep the illustrated brochure. Share the argument with its sources.

Sources1 reference

Explore the references used in this article. Open a source to inspect the reference.

  1. Reference: city/delhi/protests-erupt-in-northwest-delhis-mangolpuri-over-anti-encroachment-demolition-at-mosque/articleshow/111248791.cmstimesofindia.indiatimes.com

Share this article

Written by

Swati Goel Sharma

Continue reading

Editorial composite showing Jama Masjid, Delhi District Court, Syed Ahmed Bukhari and Preet Sirohi. अवैधम् अतिक्रमणम् Rashtra Jyoti इति प्रकाशनस्य उद्घाटनानन्तरं महत्त्वपूर्णा वार्ता: जामा मस्जिदस्य शाही इमाम अहमदस्य विरुद्धं सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणस्य वादे दिल्ली-न्यायालयः अग्रे गतः 18 Sep 2026 · 3 min read Editorial montage of two men, Jama Masjid and building photographs, with text about a public-land court case. अवैधम् अतिक्रमणम् Rashtra Jyoti इति विशेषवृत्तम् : मस्जिदस्य परिसरं परितः सार्वजनिकायां भूमौ विस्तृतस्य अतिक्रमणस्य विषये कार्यकर्ता प्रीत-सिरोही दिल्ली-जामामस्जिदस्य ‘शाही’ इमामं सैयद-अहमद-बुखारीं न्यायालयं नीतवान् 27 Aug 2026 · 7 min read A religious building and people outside, overlaid with the word Illegal. अवैधम् अतिक्रमणम् दिल्ली-नगरस्य बवाना-क्षेत्रे झुग्गीषु निवसतां कृते निर्दिष्टेषु भूखण्डेषु निर्मितः अवैधः मदरसः मुद्राबद्धः; Rashtra Jyoti इत्यनेन शासकीयाः अभिलेखाः प्राप्ताः 12 May 2026 · 1 min read
4 min left

Keep Rashtra Jyoti close. Get new articles by email.