आधिकारिकैः अभिलेखैः विस्मयकरं रहस्यं प्रकाशितम् : सर्वकारीयायां भूमौ यत्र चिकित्सालयः कल्पितः, तत्र अवैधा मस्जिद् तिष्ठति

Side-by-side photographs of a mosque and a crowd gathered near another religious building.
In this article 2 sections
  1. अभिलेखाः किं दर्शयन्ति
  2. सारः

राजकीयेषु पत्रेषु विस्मयः : शासनस्य भूमौ यत्र चिकित्सालयः कल्पितः, तत्र अवैधा मस्जिद् तिष्ठति

शासकीयेषु लेखेषु विस्मयः: सर्वकारस्य भूमौ यत्र चिकित्सालयः कल्पितः तत्र अवैधा मस्जिद्

शासकीयैः अभिलेखैः विस्मयः प्रकाशं गतः : शासनस्य भूमौ यत्र चिकित्सालयः योजितः आसीत्, तत्र अवैधा मस्जिद् तिष्ठति

शासकीयेषु अभिलेखेषु विस्मयकरं तथ्यम् : शासकीयायां भूमौ यत्र चिकित्सालयः योजितः, तत्र अवैधं मस्जिद् तिष्ठति

शासकीयेषु अभिलेखेषु चकितकरं तथ्यम् : शासकीयायां भूमौ यत्र चिकित्सालयः योजितः, तत्र अवैधं मस्जिद् तिष्ठति

शासकीयेषु पत्रेषु विस्मयः : शासनस्य भूमौ चिकित्सालयाय निर्दिष्टे स्थाने अवैधा मस्जिद् तिष्ठति

सर्वकारीयेषु लेखेषु विस्मयः: सर्वकारीयायां भूमौ चिकित्सालयस्य योजना आसीत्, तत्र अवैधा मस्जिद् तिष्ठति

Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land

पश्चिमायां दिल्ल्यां सर्वकारीयायाः भूमेः यः खण्डः नगरस्य योजनाकारैः दशकेभ्यः पूर्वं सार्वजनिकस्य चिकित्सालयस्य कृते आरक्षितः आसीत्, सः अवैधरीत्या मस्जिदः निर्माणाय आक्रान्तः। आधिकारिकानाम् अभिलेखानां सूचनायाः अधिकारस्य च अन्तर्गतं प्राप्तानाम् उत्तराणां क्रमात् इदं प्रकाशितम्।पश्चिमायां दिल्ली-नगर्यां शासनस्य भूमेः एकः खण्डः, यं नगरस्य योजनाकर्तारः दशकेभ्यः पूर्वं सार्वजनिकाय चिकित्सालयाय पृथक् चक्रुः, तं हृत्वा तत्र अवैधा मस्जिद् निर्मिता इति राजकीयानाम् अभिलेखानां सूचनायाः अधिकारस्य च उत्तराणां परम्परा प्रकाशयामास।पश्चिमायां दिल्ली-नगर्यां सर्वकारस्य या भूमिः नगरस्य योजनाकारैः दशकेभ्यः पूर्वं जनानां चिकित्सालयाय नियोजिता, तां हृत्वा तत्र अवैधा मस्जिद् निर्मिता। शासकीयानां लेखानां सूचनायाः अधिकारस्य च उत्तराणां क्रमः एतत् प्र चकाश।पश्चिम-दिल्ली-प्रदेशे शासनस्य यः भूखण्डः नगरस्य योजनाकारैः दशकेभ्यः पूर्वं सार्वजनिकस्य चिकित्सालयस्य कृते पृथक् कृतः आसीत्, तं हृत्वा तत्र अवैधतया मस्जिद् निर्मिता इति शासकीयानाम् अभिलेखानां सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तानाम् उत्तराणां च क्रमः प्रकाशयामास।पश्चिम-दिल्ल्यां शासकीयायाः भूमेः यः खण्डः नगरस्य योजनाकारैः दशकेभ्यः पूर्वं सार्वजनिकस्य चिकित्सालयस्य कृते आरक्षितः, सः आक्रम्य तत्र अवैधं मस्जिद् निर्मितम् इति शासकीयेभ्यः अभिलेखेभ्यः सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तेभ्यः उत्तरेभ्यः च प्रकाशितम्।पश्चिम दिल्ल्यां शासकीयायाः भूमेः यः खण्डः नगरस्य योजनाकारैः अनेकदशकेभ्यः पूर्वं सार्वजनिकाय चिकित्सालयाय आरक्षितः, सः आक్రమ्य तत्र अवैधं मस्जिद् निर्मितम्। कथं ज्ञायते? शासकीयानाम् अभिलेखानां सूचनायाः अधिकारस्य अन्तर्गतं दत्तानाम् उत्तराणां च शृङ्खलया इदं प्रकटितम्।पश्चिमे दिल्ली-नगरे शासनस्य भूमेः यः खण्डः नगरस्य योजनाकारैः दशकान् पूर्वं सार्वजनिकस्य चिकित्सालयस्य कृते पृथक् निर्दिष्टः, सः अवैधरीत्या मस्जिदं निर्मातुम् आक्रान्तः। शासकीयानाम् अभिलेखानां सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तानाम् उत्तराणां च परम्परया इदं प्रकाशितम्।पश्चिमे दिल्ली-नगरे सर्वकारीयायाः भूमेः एकः खण्डः अस्ति। नगरस्य योजनाः कुर्वन्तः अधिकारिणः अनेकानि दशकानि पूर्वं तं सार्वजनिकाय चिकित्सालयाय अरक्षन्। किन्तु तं बलात् गृहीत्वा तत्र अवैधरीत्या मस्जिद् निर्मिता अस्ति। सर्वकारीयाणां लेखानां सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तानाम् उत्तराणां च क्रमः एतत् प्रकाशयति।

A patch of government land in West Delhi that city planners set aside decades ago for a public hospital has been grabbed to illegally build a mosque, a paper trail of official records and right-to-information replies has revealed.

आधिकारिकानां पत्राणाम् अनुसारं मतस्य कार्येभ्यः एषा भूमिः कदापि न आवण्टिता। एतद् अतिक्रमणं पातयितुं दिल्ल्याः अधिकारिणः विधिना बद्धाः सन्ति, किन्तु अधुना पर्यन्तं ते कार्यं कर्तुं सङ्कुचिताः।राजकीयानि पत्राणि ह वै दर्शयन्ति — सा भूमिः मतस्य उपयोगाय कदापि न आवण्टिता। एतत् वै अतिक्रमणम्, यत् पातयितुं दिल्ली-नगर्याः अधिकारिणः विधिना बद्धाः सन्ति; अथ ते अद्य यावत् कार्यं कर्तुं सङ्कोचम् एव चक्रुः।शासकीयाः लेखाः आहुः—मतस्य कार्याय सा भूमिः कदापि न आवण्टिता। दिल्ली-नगर्याः अधिकारिणः विधिना एतद् अतिक्रमणं ध्वंसयेयुः; अद्य यावत् उ ते कर्म कर्तुं सङ्कोचं चक्रुः।शासकीयेषु पत्रेषु उक्तम्—सा भूमिः मतस्य उपयोगाय कदापि न आवण्टिता। एतं भूमेः अतिक्रमं पातयितुं दिल्ली-प्रशासनस्य अधिकारिणः विधिना बद्धाः सन्ति, तथापि अद्यावधि कार्यं कर्तुं सङ्कोचं भजन्ते।शासकीयेषु पत्रेषु यथा उक्तम्, मतीयस्य उपयोगस्य कृते भूमिः कदापि न आवण्टिता। एतत् अतिक्रमणं ध्वंसयितुं दिल्ली-प्राधिकारिणः विधिना बद्धाः सन्ति, तथापि अद्यावधि कार्यं कर्तुं सङ्कोचं दर्शितवन्तः।शासकीयानां पत्राणाम् अनुसारं सा भूमिः मतस्य कार्येभ्यः कदापि न आवण्टिता। तर्हि इदम् अतिक्रमणं भङ्क्तुं दिल्ल्याः अधिकारिणः विधिना बाध्याः; तथापि अद्य यावत् ते कार्यं कर्तुं सङ्कोचं कृतवन्तः।शासकीयपत्राणाम् अनुसारं सा भूमिः मतस्य कार्याय कदापि न आवण्टिता। दिल्ली-नगरस्य अधिकारिणः विधिना बाध्याः सन्तः तद् अतिक्रमणं ध्वंसयेयुः, किन्तु अद्यावधि कार्यं कर्तुं सङ्कुचिताः सन्ति।सर्वकारीयाणां लेखानाम् अनुसारं सा भूमिः मतस्य कार्येभ्यः कदापि न आवण्टिता। अयम् अतिक्रमः अस्ति। विधेः अनुसारं दिल्ली-नगरस्य अधिकारिणः तम् अपसारयितुं बाध्याः सन्ति। किन्तु अद्य यावत् ते कार्यं कर्तुं सङ्कोचं कुर्वन्ति।

The land was never allotted for religious use, as per official documents – an encroachment Delhi authorities are legally bound to demolish but have so far hesitated to act upon.

अयं विषयः रघुबीर नगरे स्थितायाः अहले इस्लाम जामा मस्जिदः अस्ति। सा Guru Gobind Singh Government Hospital इति चिकित्सालयस्य ठीकं सम्मुखे अस्ति।रघुबीर नगर इति स्थाने गुरु गोबिन्द सिंह इति राजकीयस्य चिकित्सालयस्य साक्षात् सम्मुखे या अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इति वर्तते, सैव अत्र विषयः।रघुबीर नगर इति स्थाने गुरु गोबिन्द सिंह इति सर्वकारीयस्य चिकित्सालयस्य सम्मुखे एव अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इति भवनम् अत्र विवादस्य विषयः।विवादः रघुबीर नगर इति स्थाने Guru Gobind Singh Government Hospital इति चिकित्सालयस्य ठीक् सम्मुखे स्थिताम् Ahle Islam Jama Masjid इति मस्जिदम् अधिकृत्य अस्ति।अत्र विवादस्य विषयः रघुबीर नगरे Guru Gobind Singh Government Hospital इति चिकित्सालयस्य ठीकं सम्मुखे स्थितम् अहले इस्लाम जामा मस्जिद् अस्ति।अत्र विषयः रघुबीर नगर इति स्थाने गुरु गोबिन्द सिंह इति शासकीयस्य चिकित्सालयस्य ठीकं सम्मुखे स्थितम् अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इति भवनम्।अयं विषयः रघुबीर नगर इति स्थाने गुरु गोबिन्द सिंह इति शासकीयस्य चिकित्सालयस्य साक्षात् सम्मुखे स्थितायाः अहले इस्लाम जामा मस्जिदः अस्ति।अत्र रघुबीर नगर-स्थायाः अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इत्यस्याः विषयः अस्ति। सा गुरु गोबिन्द सिंह इति सर्वकारीयस्य चिकित्सालयस्य साक्षात् सम्मुखे अस्ति।

At issue is the Ahle Islam Jama Masjid, right opposite Guru Gobind Singh Government Hospital, in Raghubir Nagar.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य निर्माणस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये समर्पितं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इत्यनेन न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Picture of the structure submitted by Save India Foundation to court
Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य निर्माणस्य अपरं चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य अपरं चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये समर्पितं भवनस्य अन्यत् चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य अन्यत् चित्रम्Save India Foundation इत्यनेन न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य अपरं चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य अपरं चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य अन्यत् चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य अपरं चित्रम्Another picture of the structure submitted by Save India Foundation to court
If this issue disturbs you - help us destroy the machinery behind it. Support Rashtra Jyoti. Click to Support

If this issue disturbs you - help us destroy the machinery behind it. Support Rashtra Jyoti. Click to Support

Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च तिसृभ्यः प्रमुखाभ्यः संस्थाभ्यः प्राप्तानां पत्राणां परीक्षणेन इदं निश्चितं भवति यत् तस्मिन् स्थले मस्जिदः कृते कदापि आवण्टनं न कृतम्, पट्टा न दत्तः, अनुमतिः वा न दत्ता।त्रयाणां प्रमुखाणां निकायानां पत्राणां परीक्षा एतत् ह वै दृढीकरोति — Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च। तत्र मस्जिदे कदापि न आवण्टनं कृतम्, न पट्टा दत्तः, न अनुमतिः प्रदत्ता।त्रयाणां प्रमुखाणां निकायानां लेखाः परीक्षिताः—Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च। ते निश्चयेन दर्शयन्ति—तस्मिन् स्थाने मस्जिद् इति भवनाय आवण्टनं वा पट्टा वा अनुमतिः वा कदापि न प्रदत्ता।Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च तिसृणां प्रमुखाणां संस्थानां पत्राणि समीक्ष्य एतत् निश्चितं भवति—तस्मिन् स्थले मस्जिदः कृते आवण्टनं वा पट्टा वा अनुज्ञा वा कदापि न प्रदत्ता।Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च तिसृणां प्रमुखाणां संस्थानां पत्राणां परीक्षणात् निश्चितं भवति यत् तस्मिन् स्थले मस्जिदः कृते आवण्टनं, पट्टा, अनुज्ञा वा कदापि न दत्ता।त्रयाणां प्रमुखाणां निकायानां पत्राणि परीक्षितानि — Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च। तैः किं निश्चीयते? तत्र मस्जिद् इत्यस्य कृते न कदापि आवण्टनं कृतम्, न पट्टा दत्तः, न वा अनुमतिः दत्ता।Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च तिसृणां प्रमुखाणां संस्थानां पत्राणां समीक्षया पुष्टं भवति यत् तस्मिन् स्थाने मस्जिदः कृते आवण्टनं वा पट्टा वा अनुमतिः वा कदापि न प्रदत्ता।त्रयाणां प्रमुखाणां निकायानां लेखाः परीक्षिताः सन्ति। ते निकायाः Delhi Development Authority (DDA) इति, Municipal Corporation of Delhi (MCD) इति, Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) इति च सन्ति। ते लेखाः एतत् निश्चिन्वन्ति: तस्मिन् स्थले मस्जिद् इत्यस्यै कदापि न आवण्टनं कृतम्, न पट्टः दत्तः, न अनुमतिः दत्ता।

A review of documents from three key agencies – the Delhi Development Authority (DDA), the Municipal Corporation of Delhi (MCD) and the Delhi Urban Shelter Improvement Board (DUSIB) – confirms that no allotment, lease or permission was ever issued for a mosque at the site.

प्रत्युत, सार्वजनिकेभ्यः कार्येभ्यः 1961 वर्षे ग्रामवासिभ्यः एषा भूमिः अधिगृहीता, चिकित्सालयस्य कृते च विशेषतः आरक्षिता आसीत्।प्रत्युत सा भूमिः 1961 इति वर्षे ग्रामवासिभ्यः सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः अधिगृहीता, विशेषतः चिकित्सालयाय च पृथक् कृता।प्रत्युत 1961 वर्षे जनानां कार्येभ्यः ग्रामवासिभ्यः भूमिः अधिगृहीता; विशेषेण चिकित्सालयाय एव सा नियोजिता।प्रत्युत, सा भूमिः 1961 इति वर्षे सार्वजनिकैः प्रयोजनैः ग्रामवासिभ्यः अधिगृहीता, विशेषतः चिकित्सालयस्य कृते च निर्दिष्टा आसीत्।प्रत्युत 1961 इति वर्षे सार्वजनिकानां प्रयोजनानां कृते ग्रामवासिभ्यः भूमिः अधिगृहीता, विशेषतः च चिकित्सालयस्य कृते आरक्षिता।प्रत्युत सा भूमिः 1961 इति वर्षे सार्वजनिकेभ्यः प्रयोजनेभ्यः ग्रामवासिभ्यः अधिगृहीता, विशेषतः चिकित्सालयाय च आरक्षिता।प्रत्युत सा भूमिः 1961 इति वर्षे सार्वजनिकानां प्रयोजनानां कृते ग्रामवासिभ्यः अधिगृहीता, विशेषतः चिकित्सालयस्य कृते च निर्दिष्टा।प्रत्युत 1961 तमे वर्षे सार्वजनिकेभ्यः कार्येभ्यः ग्रामवासिभ्यः सा भूमिः अधिगृहीता। विशेषतः चिकित्सालयाय एव सा निर्दिष्टा।

On the contrary, the land was acquired from villagers in 1961 for public purposes and specifically earmarked for a hospital.

नव दिनानि पूर्वं जाते महत्त्वपूर्णे घटनाक्रमे दिल्ली-नगरस्य उच्चेन न्यायालयेन अधिकारिणः आदिष्टाः यत् भूमेः स्वामिनी का संस्था इति निश्चिन्वन्तु, अनधिकृतं निर्माणं च अपनयन्तु।अथ नवभ्यः दिनेभ्यः पूर्वं महत्त्वस्य एकः क्रमः बभूव। दिल्ली-नगर्याः उच्चः न्यायालयः अधिकारिणः आदिदेश — कस्य निकायस्य इयं भूमिः इति निश्चिनुत, अनधिकृतं च भवनम् अपनयत इति।नवभ्यः दिनेभ्यः पूर्वं महत्त्वपूर्णे प्रसङ्गे दिल्ली-नगर्याः उच्चः न्यायालयः अधिकारिणः आदिदेश—कस्य निकायस्य इयं भूमिः इति निर्णीयताम्, अनधिकृतं भवनं च अपनीयताम्।नव दिनानि पूर्वं महत्त्वपूर्णा घटना बभूव। दिल्ली-प्रदेशस्य उच्चः न्यायालयः अधिकारिणः आदिदेश—भूमिः कस्याः संस्थायाः स्वम् इति निर्धार्य अनुज्ञां विना निर्मितं भवनम् अपसारयन्तु इति।नवभ्यः दिनेभ्यः पूर्वं महत्त्वपूर्णे घटनाक्रमे दिल्ली इत्यस्य उच्चन्यायालयेन अधिकारिणः आदिष्टाः यत् भूमेः स्वामिनी का संस्था इति निश्चीयताम्, अनधिकृतं भवनं च अपनीयताम्।नवभ्यः दिनेभ्यः पूर्वं महत्त्वपूर्णः आदेशः अभवत्। दिल्ल्याः उच्चन्यायालयः अधिकारिणः आदिशत् — भूमेः स्वामी कः निकायः इति निश्चिनुत, अनधिकृतं भवनं च अपनयत इति।नव दिनानि पूर्वं महत्त्वपूर्णे घटनाक्रमे दिल्ली-नगरस्य उच्चन्यायालयः अधिकारिणः आदिशत् यत् कस्याः संस्थायाः सा भूमिः इति निश्चिनुयुः, अनधिकृतं भवनं च अपनयेयुः।नव दिनानि पूर्वम् अस्मिन् विषये महत्त्वपूर्णः आदेशः आगतः। दिल्ली-नगरस्य उच्चन्यायालयः अधिकारिणः आदिशत्: भूमिः कस्य निकायस्य अस्ति इति निश्चिनुत, अनधिकृतं भवनं च अपसारयत।

In a key development nine days ago, the Delhi High Court directed officials to determine which agency owns the land and to remove the unauthorised structure.

Save India Foundation इति संस्थया तस्याः संस्थापकेन प्रीत सिंह-नाम्ना च, यः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते, वर्षद्वये परिश्रमेण अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि प्राप्तानि। अस्य वृत्तान्तस्य कृते तानि केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय दत्तानि।अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि Save India Foundation इति संस्था तस्याः संस्थापकः प्रीत सिंहः च वर्षद्वयं यावत् परिश्रम्य प्रापतुः। सः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते। तानि पत्राणि अस्य वृत्तान्तस्य कृते केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय ददतुः।अस्य प्रकरणस्य विश्वान् लेखान् Save India Foundation इति संस्था तस्याः संस्थापकः प्रीत सिंहः च वर्षद्वयं परिश्रम्य प्रापतुः। सः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते। अस्य वृत्तान्तस्य कृते तौ केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनेन सह तान् लेखान् सं विविदाते।Save India Foundation इति संस्था तस्याः संस्थापकः प्रीत सिंहः च, यः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते, द्वयोः वर्षयोः परिश्रमेण अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि प्राप्य अस्याः वार्तायाः कृते केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय ददतुः।अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि Save India Foundation इत्यनेन तस्य संस्थापकेन प्रीत सिंह इत्यनेन च, यः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते, द्वयोः वर्षयोः परिश्रमेण प्राप्तानि। अस्य प्रतिवेदनस्य कृते तानि केवलं Rashtra Jyoti इत्यस्मै दत्तानि।अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि Save India Foundation इति संस्थया तस्याः संस्थापकेन प्रीत सिंह इति नाम्ना च वर्षद्वये महता श्रमेण प्राप्तानि। सः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते। अस्य विवरणस्य कृते तानि केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय दत्तानि।अस्य प्रकरणस्य सर्वाणि पत्राणि Save India Foundation इति संस्थया तस्याः संस्थापकेन प्रीत सिंह इति नाम्ना च वर्षद्वयं यावत् परिश्रमेण प्राप्तानि। सः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते। तानि अस्य प्रतिवेदनस्य कृते केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय प्रदत्तानि।Save India Foundation इति संस्था तस्याः संस्थापकः प्रीत सिंहः च वर्षद्वयं परिश्रमं कृत्वा अस्य प्रकरणस्य सर्वान् लेखान् प्राप्तवन्तौ। प्रीत सिंहः प्रीत सिरोही इति नाम्ना अपि ज्ञायते। अस्याः वार्तायाः कृते एते लेखाः केवलं Rashtra Jyoti इति प्रकाशनाय दत्ताः।

All documents related to the case were painstakingly obtained over two years by Save India Foundation and its founder Preet Singh (who also goes by name Preet Sirohi) and shared exclusively with Rashtra Jyoti for this report.

अभिलेखाः किं दर्शयन्तिअभिलेखाः किं दर्शयन्तिलेखाः किं दर्शयन्तिअभिलेखाः किं दर्शयन्तिअभिलेखाः किं दर्शयन्तिअभिलेखाः किं दर्शयन्ति?अभिलेखाः किं दर्शयन्तिलेखाः किं दर्शयन्ति

What the Records Show

झुग्गीषु वसतां पुनर्वासनाय 1961 वर्षे भूमिः अधिगृहीताकुटीरेषु वसतां पुनः निवासाय 1961 इति वर्षे भूमेः अधिग्रहणम्झुग्गी-वासिनां पुनः निवासाय 1961 वर्षे भूमिः अधिगृहीताझुग्गीषु निवसतां पुनः वासाय 1961 इति वर्षे भूमेः अधिग्रहणम्झुग्गी इति वसतीनां पुनः निवेशनाय 1961 इति वर्षे भूमिः अधिगृहीता1961 इति वर्षे झुग्गी इति वस्तीनां पुनर्वासाय भूमेः अधिग्रहणम्झुग्गी इति वसतीनां पुनर्वासाय 1961 इति वर्षे भूमिः अधिगृहीता1961 तमे वर्षे झुग्गी इति वसतीनां पुनर्वासाय भूमेः अधिग्रहणम्

Land acquired in 1961 for resettlement of slums

DDA इति संस्थायाः सञ्चिकासु ख्याला-ग्रामस्य अनेके भूमेः खण्डाः — खसरा सङ्ख्याः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14 — 1961 वर्षे अधिगृहीताः इति लिखितम्। चिकित्सालयेन सहितस्य योजनाबद्धस्य विकासस्य कृते ते 1962 वर्षस्य अक्टूबर्-मासस्य 3 दिनाङ्के MCD इति संस्थायाः तत्कालीनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः।DDA इति निकायस्य सञ्चिकासु ख्याला इति ग्रामस्य अनेकानि भूखण्डानि निर्दिष्टानि सन्ति — खसरा सङ्ख्याः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14। तानि 1961 इति वर्षे अधिगृहीतानि, चिकित्सालयं च अन्तर्भाव्य योजनया विकासाय अक्टूबर 3, 1962 इति दिने MCD इति निकायस्य तत्कालीनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टितानि इति ताः दर्शयन्ति।DDA इति निकायस्य सञ्चिकासु ख्याला-ग्रामस्य बहूनि भूखण्डानि लिखितानि—खसरा सङ्ख्याः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13, 23//14 च। तानि 1961 वर्षे अधिगृहीतानि, चिकित्सालयं समाविश्य योजनया विकासाय अक्टूबर 3, 1962 इति दिने MCD इति निकायस्य तदानीन्तनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टितानि।DDA इति संस्थायाः पत्रेषु ख्याला-ग्रामस्य अनेकाः भूखण्डाः—खसरा सङ्ख्याः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14—1961 इति वर्षे अधिगृहीताः इति निर्दिष्टाः सन्ति। चिकित्सालयेन सहितं योजनया विकासं कर्तुं ते October 3, 1962 इति दिने MCD इति संस्थायाः तत्कालीनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः इति अपि तत्र लिखितम् अस्ति।DDA इत्यस्य सञ्चिकासु खयाला ग्रामे खसरा इति क्रमाङ्कैः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14 इति निर्दिष्टाः अनेके भूखण्डाः 1961 इति वर्षे अधिगृहीताः इति लिखितम्। चिकित्सालयं समावेश्य योजनानुसारं विकासाय ते October 3, 1962 इति दिनाङ्के MCD इत्यस्य तदानीन्तनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः इति अपि लिखितम्।DDA इति निकायस्य सञ्चिकासु ख्याला इति ग्रामस्य अनेकाः भूखण्डाः उल्लिखिताः — खसरा इति क्रमाङ्काः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14। ते 1961 इति वर्षे अधिगृहीताः, October 3, 1962 इति दिने च MCD इति निकायस्य तत्कालीनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः। किम् अर्थम्? चिकित्सालयं समावेश्य योजनानुसारं विकासाय।DDA इत्यस्य सञ्चिकासु ख्याला-ग्रामे अनेकाः भूखण्डाः — खसरा क्रमाङ्काः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 तथा 23//14 — 1961 इति वर्षे अधिगृहीताः इति निर्दिष्टाः सन्ति। ते चिकित्सालयसहितस्य योजनाबद्धस्य विकासस्य कृते October 3, 1962 इति दिने MCD इत्यस्य तदानीन्तनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः।DDA इति निकायस्य लेखेषु खयाला-ग्रामस्य अनेके भूमिखण्डाः निर्दिष्टाः सन्ति। तेषां खसरा इति सङ्ख्याः 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13, 23//14 च सन्ति। लेखानाम् अनुसारं ते 1961 तमे वर्षे अधिगृहीताः। अक्टूबर् 3, 1962 इति दिनाङ्के ते MCD इति निकायस्य तत्कालीनाय JJ Slum Wing इति विभागाय आवण्टिताः। योजनानुसारं विकासः तस्य प्रयोजनम् आसीत्। तस्मिन् चिकित्सालयः अपि अन्तर्भवति।

DDA files list multiple parcels – Khasra Nos. 23//7, 23//8/1, 23//8/2, 23//13 and 23//14 in village Khayala – as acquired in 1961 and allotted on October 3, 1962 to the then JJ Slum Wing of MCD for planned development, including a hospital.

1988 वर्षस्य मई-मासस्य 27 दिनाङ्के पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगरम् अन्याः पुनर्वासस्य वसतयः च अनुरक्षणाय MCD इति संस्थायै हस्तान्तरिताः। अनेन तस्मिन् क्षेत्रे नगरस्य संस्थायाः अधिकारः अपि पुष्टः।अथ मे 27, 1988 इति दिनस्य पृथक् अधिसूचना रघुबीर नगर इति स्थानम् अन्याः पुनः निवासाय निर्मिताः वसतीः च पालनाय MCD इति निकायाय समर्पयामास। एवं सा तस्मिन् क्षेत्रे नगरस्य निकायस्य अधिकारं दृढीचकार।मे 27, 1988 इति दिनस्य पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगर इति स्थानम् अन्याः पुनः निवासस्य वसतयः च पालनाय MCD इति निकायाय समर्पिताः। सा तस्मिन् क्षेत्रे नगरस्य निकायस्य अधिकारं दृढं चकार।May 27, 1988 इति दिनस्य पृथक् अधिसूचना रघुबीर नगर इति स्थानम् अन्याः पुनः वासाय स्थापिताः वसतीः च रक्षणाय MCD इति संस्थायै समर्पयामास। तेन तस्मिन् क्षेत्रे नगरस्य तस्याः संस्थायाः अधिकारः निश्चितः बभूव।May 27, 1988 इति दिनाङ्कस्य पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगरम् अन्याः पुनः निवेशनस्य वसतयः च पालनस्य कृते MCD इत्यस्मै हस्तान्तरिताः। तेन तस्मिन् क्षेत्रे तस्य नगरनिकायस्य अधिकारः पुष्टः।May 27, 1988 इति दिनस्य पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगर इति स्थानम् अन्याः पुनर्वासस्य वस्तयः च अनुरक्षणाय MCD इति निकायाय हस्तान्तरिताः। तेन तस्मिन् क्षेत्रे नगरपालिकायाः अधिकारः पुष्टः।May 27, 1988 इति दिनस्य पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगर इति स्थानम् अन्याः पुनर्वासस्य वसतयः च अनुरक्षणाय MCD इत्यस्मै समर्पिताः। तेन तस्मिन् क्षेत्रे नगरनिगमस्य अधिकारः अपि पुष्टः।मे 27, 1988 इति दिनाङ्कस्य पृथक् अधिसूचनया रघुबीर नगरं पुनर्वासस्य अन्याः वसतयः च पालनाय MCD इति निकायाय दत्ताः। एतेन तस्मिन् क्षेत्रे तस्य निकायस्य अधिकारः अपि पुष्टः।

A separate notification on May 27, 1988, transferred Raghubir Nagar and other resettlement colonies to MCD for maintenance, confirming municipal jurisdiction over the area.

आधिकारिकं पुष्टीकरणम् — मस्जिदः कृते आवण्टनं नास्तिराजकीयं पुष्टीकरणम् — मस्जिदे आवण्टनं नास्तिशासकीयः निश्चयः—मस्जिद् इत्यस्यै न आवण्टनम्शासकीया पुष्टिः—मस्जिदः कृते न आवण्टनम्शासकीया पुष्टिः — मस्जिदः कृते आवण्टनं नास्तिशासकीयैः पुष्टम् — मस्जिद् इत्यस्य कृते न आवण्टनम्शासकीया पुष्टिः — मस्जिदः कृते न आवण्टनम्सर्वकारीया पुष्टिः — मस्जिद् इत्यस्यै आवण्टनं नास्ति

Official confirmation – no allotment for a mosque

Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही इत्यनेन 2024 वर्षस्य मई-मासस्य 18 दिनाङ्के दिल्ली-नगरस्य सर्वकारस्य Special Task Force (STF) इति गणे अभियोगे प्रस्तुते सति, DUSIB इति संस्थया 2024 वर्षस्य जून्-मासस्य 29 दिनाङ्के प्रकरणं MCD इति संस्थायाः पश्चिमस्य क्षेत्रस्य विभागाय प्रेषितम्। तत्र “प्रचलतः अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुं निवेदितम्।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही मे 18, 2024 इति दिने दिल्ली-शासनस्य Special Task Force (STF) इति निकायाय अभियोगं ददौ। अथ DUSIB इति निकायः जून 29, 2024 इति दिने प्रकरणं MCD इति निकायस्य पश्चिमाय विभागाय प्रेषयामास, “प्रचलतः अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुम् उवाच च।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही मे 18, 2024 इति दिने दिल्ली-सर्वकारस्य Special Task Force (STF) इति निकाये अभियोगं चकार। तदनु जून 29, 2024 इति दिने DUSIB इति निकायः प्रकरणं MCD इति निकायस्य पश्चिमाय विभागाय प्रेषयामास, “प्रवर्तमानस्य अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कर्म ययाचे।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही May 18, 2024 इति दिने दिल्ली-शासनस्य Special Task Force (STF) इति निकटे परिवादं चकार। ततः DUSIB इति संस्था June 29, 2024 इति दिने प्रकरणं MCD इति संस्थायाः पश्चिमस्य क्षेत्रस्य कार्यालयं प्रेषयामास। सा “प्रचलतः अवैधस्य अनुज्ञारहितस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुम् उवाच।Save India Foundation इत्यस्य प्रीत सिरोही इत्यनेन May 18, 2024 इति दिनाङ्के दिल्ली इत्यस्य शासनस्य Special Task Force (STF) इत्यस्मै परिवादे दत्ते सति, DUSIB इत्यनेन June 29, 2024 इति दिनाङ्के प्रकरणं MCD इत्यस्य पश्चिमाय विभागाय प्रेषितम्। तत्र “प्रचलतः अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुम् उक्तम्।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही इति नाम्ना May 18, 2024 इति दिने दिल्ल्याः शासनस्य Special Task Force (STF) इति निकाये परिवादः प्रस्तुतः। तदनन्तरं DUSIB इति निकायः June 29, 2024 इति दिने प्रकरणं MCD इति निकायस्य पश्चिमस्य क्षेत्रस्य कार्यालयाय प्रैषयत्। “प्रवर्तमानस्य अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुं च अवदत्।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही इत्यनेन May 18, 2024 इति दिने दिल्ली-शासनस्य Special Task Force (STF) इति संस्थायै परिवादे दत्ते सति, DUSIB इत्यनेन June 29, 2024 इति दिने प्रकरणं MCD इत्यस्य पश्चिमाय विभागाय प्रेषितम्। तेन “प्रचलतः अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं क्रियेत इति याचितम्।Save India Foundation इति संस्थायाः प्रीत सिरोही दिल्ली-सर्वकारस्य Special Task Force (STF) इति गणाय मे 18, 2024 इति दिनाङ्के परिवादं दत्तवान्। ततः DUSIB इति निकायः जून् 29, 2024 इति दिनाङ्के प्रकरणं MCD इति निकायस्य पश्चिमविभागाय प्रैषयत्। “प्रवर्तमानस्य अवैधस्य अनधिकृतस्य च निर्माणस्य” विरुद्धं कार्यं कर्तुं सः अवदत्।

After a complaint by Save India Foundation’s Preet Sirohi to the Delhi government’s Special Task Force (STF) on May 18, 2024, DUSIB referred the case to the West Zone of MCD on June 29, 2024, asking for action against “ongoing illegal and unauthorised construction”.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land

ततः MCD इति संस्थया जुलाई-मासस्य 23 दिनाङ्के तथा 2024 वर्षस्य अगस्त-मासस्य 2 दिनाङ्के आरक्षकेभ्यः पत्रे लिखिते। सार्वजनिकायां भूमौ यत् सा संस्था “मतस्य अनधिकृतं निर्माणम्” इति उक्तवती, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यं याचितम्। 2024 वर्षस्य अगस्त-मासस्य 8 दिनाङ्के MCD इति संस्थायाः अधिकारिणः तत्र गताः। तैः लिखितं यत् निर्माणं पूर्वमेव विद्यमानम् आसीत्, नूतनं निर्माणं च न प्रचलितम् आसीत्। अनेन सूचितं यत् तावतैव अतिक्रमणं पूर्णम् आसीत्।अथ MCD इति निकायः जुलाई 23 तथा अगस्त 2, 2024 इति दिनयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे लिलेख। सार्वजनिकायां भूमौ “अनधिकृतं धार्मिकं भवनम्” इति येन उक्तम्, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यं ययाचे। यदा MCD इति निकायस्य अधिकारिणः अगस्त 8, 2024 इति दिने तत्र जग्मुः, तदा भवनं पूर्वम् एव आसीत्, नूतनं निर्माणं न प्राचलत् इति लिखित्वा निदधुः। एतत् ह वै सूचयति — तावतैव अतिक्रमणं पूर्णम् आसीत् इति।अनन्तरं MCD इति निकायः जुलाई 23 तथा अगस्त 2, 2024 इति दिनयोः आरक्षकेभ्यः लिलेख। जनानां भूमौ यत् सः “अनधिकृतं मतस्य भवनम्” इति जगाद, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यं ययाचे। अगस्त 8, 2024 इति दिने MCD इति निकायस्य अधिकारिणः तत्र जग्मुः। भवनं पूर्वमेव विद्यते, नूतनं निर्माणं न प्रवर्तते इति ते लिलिखुः। तेन ज्ञायते—तावत् अतिक्रमणं पूर्णम् आसीत्।ततः MCD इति संस्था July 23 तथा August 2, 2024 इति दिनयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे प्रेषयामास। सार्वजनिकायां भूमौ “अनुज्ञारहितं धार्मिकं भवनम्” इति यत् सा अवर्णयत्, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यं ययाचे। August 8, 2024 इति दिने तस्याः अधिकारिणः तत्र गत्वा भवनं पूर्वमेव तिष्ठति, नूतनं निर्माणं च न प्रचलति इति लिलिखुः। तेन तावतैव अतिक्रमः पूर्णः आसीत् इति सूचितम् अभवत्।ततः MCD इत्यनेन July 23 तथा August 2, 2024 इति दिनाङ्कयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे लिखिते। सार्वजनिकायां भूमौ “अनधिकृतं मतीयं भवनम्” इति तेन निर्दिष्टस्य निरीक्षणाय साहाय्यं याचितम्। August 8, 2024 इति दिनाङ्के MCD इत्यस्य अधिकारिणः तत्र गत्वा भवनं पूर्वम् एव विद्यमानम्, नूतनं निर्माणं तु न प्रचलति इति अलिखन्। तस्मात् तावतैव अतिक्रमणं पूर्णम् अभवत् इति सूच्यते।ततः MCD इति निकायः July 23 तथा August 2, 2024 इति दिनयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे अलिखत्। सार्वजनिकायां भूमौ यत् तेन “मतसम्बद्धम् अनधिकृतं भवनम्” इति उक्तम्, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यम् अयाचत। August 8, 2024 इति दिने MCD इति निकायस्य अधिकारिणः तत्र गत्वा भवनं पूर्वमेव स्थितम् इति, नूतनं निर्माणं च न प्रवर्तते इति अलिखन्। तेन सूच्यते — तावता अतिक्रमणं पूर्णम् आसीत्।ततः MCD इत्यनेन July 23 तथा August 2, 2024 इति दिनयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे प्रेषिते। सार्वजनिकायां भूमौ यत् तेन “मतस्य अनधिकृतं भवनम्” इति कथितम्, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यं याचितम्। August 8, 2024 इति दिने MCD इत्यस्य अधिकारिणः तत्र गत्वा भवनं पूर्वमेव स्थितम्, नूतनं निर्माणं च न प्रचलति इति अलिखन्। तेन तावतैव अतिक्रमणं पूर्णम् आसीत् इति सूच्यते।ततः MCD इति निकायः जुलै 23 तथा अगस्त 2, 2024 इति दिनाङ्कयोः आरक्षकेभ्यः पत्रे प्रैषयत्। सार्वजनिकायां भूमौ स्थितं यत् भवनं सः “मतस्य अनधिकृतं भवनम्” इति अवदत्, तस्य निरीक्षणाय साहाय्यम् अयाचत। अगस्त 8, 2024 इति दिनाङ्के MCD इति निकायस्य अधिकारिणः तत्र अगच्छन्। भवनं पूर्वमेव अस्ति, नूतनं निर्माणं न प्रवर्तते इति ते अलिखन्। एतेन ज्ञायते यत् तावतैव अतिक्रमः पूर्णः आसीत्।

MCD, in turn, wrote to the police on July 23 and August 2, 2024, seeking support to inspect what it called an “unauthorised religious structure” on public land. When MCD officials visited on August 8, 2024, they noted the structure already existed and that no fresh construction was underway – suggesting the encroachment was complete by then.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land

द्विवारम् — 2024 वर्षस्य एप्रिल्-मासस्य 22 दिनाङ्के तथा 2025 वर्षस्य जून्-मासस्य 6 दिनाङ्के दत्तेषु RTI इति अन्तर्गतेषु उत्तरेषु — DUSIB इति संस्थया स्पष्टम् उक्तम् : “…दिल्ली-नगरे Guru Gobind Singh Hospital इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगरस्य F-Block इति भागे मस्जिदः कृते DUSIB इति संस्थायाः IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विः — अप्रैल 22, 2024 तथा जून 6, 2025 इति दिनयोः सूचनायाः अधिकारस्य RTI इति उत्तरयोः — DUSIB इति निकायः स्पष्टम् उवाच : “…दिल्ली-नगर्यां रघुबीर नगर इति स्थाने F-Block इति खण्डे गुरु गोबिन्द सिंह इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे मस्जिदे DUSIB इति निकायस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विः—अप्रैल 22, 2024 तथा जून 6, 2025 इति दिनाङ्कयोः RTI इति उत्तरेषु—DUSIB इति निकायः असन्दिग्धं जगाद: “…दिल्ली-नगर्यां गुरु गोबिन्द सिंह इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगर इत्यत्र F-Block इति स्थाने मस्जिद् इत्यस्यै DUSIB इति निकायस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विवारम्—April 22, 2024 तथा June 6, 2025 इति दिनाङ्कयोः सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तयोः उत्तरयोः—DUSIB इति संस्था निःसन्देहम् उवाच—“…DUSIB इति संस्थायाः IAL Section इति विभागेन दिल्ली-नगरे Guru Gobind Singh Hospital इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगर इति स्थानस्य F-Block इति भागे मस्जिदः कृते किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विवारम् — April 22, 2024 तथा June 6, 2025 इति दिनाङ्कयोः सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तयोः उत्तरयोः — DUSIB इत्यनेन निःसन्देहम् उक्तम् : “…दिल्ली इत्यत्र Guru Gobind Singh Hospital इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगरे F-Block इत्यत्र मस्जिदः कृते DUSIB इत्यस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विः — April 22, 2024 तथा June 6, 2025 इति दिनाङ्कयोः RTI इति प्रश्नानाम् उत्तरेषु — DUSIB इति निकायः स्पष्टम् अवदत् : “…दिल्ल्यां गुरु गोबिन्द सिंह इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगर इति स्थाने F-Block इति भागे मस्जिद् इत्यस्य कृते DUSIB इति निकायस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”द्विवारम् — April 22, 2024 तथा June 6, 2025 इति दिनाङ्कयोः RTI इत्यस्य उत्तरेषु — DUSIB इत्यनेन स्पष्टम् उक्तम् : “…दिल्ली-नगरे गुरु गोबिन्द सिंह इति चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगर इत्यस्य F-Block इति भागे मस्जिदः कृते DUSIB इत्यस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”DUSIB इति निकायः द्विवारं स्पष्टम् अवदत्। RTI इति उत्तरयोः दिनाङ्कौ एप्रिल् 22, 2024 तथा जून् 6, 2025 स्तः। उत्तरम् एवम् अस्ति: “…दिल्ली-नगरे गुरु गोबिन्द सिंह चिकित्सालयस्य सम्मुखे रघुबीर नगरस्य F-Block इति भागे मस्जिद् इत्यस्यै DUSIB इति निकायस्य IAL Section इति विभागेन किमपि आवण्टनं न कृतम्।”

Twice – in RTI replies dated April 22, 2024, and June 6, 2025 – DUSIB stated unambiguously: “…no allotment has been made for Masjid at F-Block, Raghubir Nagar opp. Guru Gobind Singh Hospital, Delhi by IAL Section, DUSIB.“

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land

अतिक्रमणम् अपनेतुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमणम् अपनेतुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमणम् अपनेतुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमम् अपसारयितुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमणम् अपनेतुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमणस्य अपनयनाय न्यायालये याचिकाअतिक्रमणम् अपनेतुं न्यायालये याचिकाअतिक्रमम् अपसारयितुं न्यायालये याचिका

Petition in court to remove encroachment

अस्मिन् वर्षे जुलाई-मासे Save India Foundation इति संस्थया दिल्ली-नगरस्य उच्चे न्यायालये प्रस्तुतायां याचिकायां कथितं यत् मस्जिद् सार्वजनिकं पदमार्गं रुणद्धि, चिकित्सालयं प्रति गमनस्य मार्गं च सङ्कुचितं करोति। अनेन पदातीनां कृते सङ्कटं भवति, आपत्काले प्रयुक्तानां वाहनानां गतिः अपि मन्दा भवितुम् अर्हति।अस्मिन् वर्षे जुलाई इति मासे Save India Foundation इति संस्था दिल्ली-नगर्याः उच्चे न्यायालये याचिकां ददौ। तस्यां ह वै इदम् उवाच — मस्जिद् सार्वजनिकं पादमार्गं रुणद्धि, चिकित्सालयस्य प्रवेशं च सङ्कोचयति। तेन पद्भ्यां गच्छतां संकटं भवति, आपदि प्रयुज्यमानानां वाहनानां गतिः अपि मन्दा भवेत् इति।अस्मिन् वर्षे जुलाई-मासे Save India Foundation इति संस्था दिल्ली-नगर्याः उच्चे न्यायालये याचिकां ददौ। तस्यां सा जगाद—मस्जिद् इति भवनं जनानां पदमार्गं रुणद्धि, चिकित्सालयस्य प्रवेशमार्गं च सङ्कीर्णं करोति। तेन पद्भ्यां गच्छतां जनानां भयम्, आपदि सहाय्यानि यानानि च विलम्बेरन्।अस्मिन् वर्षे July इति मासे Save India Foundation इति संस्थया दिल्ली-प्रदेशस्य उच्चे न्यायालये प्रस्तुता याचिका इमं तर्कं चकार—मस्जिद् सार्वजनिकं पदपथं रुणद्धि, चिकित्सालयं प्रति प्रवेशमार्गं च सङ्कोचयति। तेन पदातीनां भयम् उत्पद्यते, आपदि धावन्तीनां गाडीनां गतिः अपि मन्दा भवितुम् अर्हति।अस्मिन् वर्षे July इति मासे Save India Foundation इत्यनेन दिल्ली इत्यस्य उच्चन्यायालये दत्तायां याचिकायाम् उक्तं यत् मस्जिद् सार्वजनिकं पदमार्गम् अवरुणद्धि, चिकित्सालयस्य प्रवेशमार्गं च सङ्कोचयति। तेन पद्भ्यां गच्छतां जनानां कृते जोखिमं भवति, आपत्कालेषु प्रयुज्यमानानां वाहनानां गतिः अपि विलम्बिता स्यात्।अस्मिन् वर्षे July इति मासे Save India Foundation इति संस्थया दिल्ल्याः उच्चन्यायालये याचिका प्रस्तुता। तस्यां किम् उक्तम्? मस्जिद् इति भवनं सार्वजनिकं पदमार्गं रुणद्धि, चिकित्सालयस्य प्रवेशमार्गं च सङ्कोचयति। तेन पद्भ्यां गच्छतां जनानां भयं भवति, आपत्काले प्रयुज्यमानानां वाहनानां गतिः अपि मन्दा भवेत्।अस्मिन् वर्षे July इति मासे Save India Foundation इति संस्थया दिल्ली-नगरस्य उच्चन्यायालये प्रस्तुतायां याचिकायां प्रतिपादितं यत् मस्जिद् सार्वजनिकं पदमार्गं रुणद्धि, चिकित्सालयस्य प्रवेशमार्गं च सङ्कीर्णं करोति। तेन पादचारिणां कृते सङ्कटं जायते, आपत्काले प्रयुज्यमानानि वाहनानि च सम्भवतः विलम्बन्ते।अस्मिन् वर्षे जुलै-मासे Save India Foundation इति संस्था दिल्ली-नगरस्य उच्चन्यायालये याचिकां प्रस्तुतवती। तस्यां सा वदति: मस्जिद् सार्वजनिकं पदमार्गं रुणद्धि। चिकित्सालयं गन्तुं मार्गं च सङ्कुचितं करोति। एतेन पादचारिभ्यः भयं भवति। आपत्काले गच्छतां वाहनानां गतिः अपि मन्दा भवितुं शक्नोति।

A petition in July this year filed in the Delhi High Court by Save India Foundation argued the mosque obstructs a public footpath and constricts access to the hospital – posing risks to pedestrians and potentially slowing emergency vehicles.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य निर्माणस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये समर्पितं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इत्यनेन न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Picture of the structure submitted by Save India Foundation to court
Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य निर्माणस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये समर्पितं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इत्यनेन न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Save India Foundation इति संस्थया न्यायालये प्रस्तुतं तस्य भवनस्य चित्रम्Picture of the structure submitted by Save India Foundation to court

याचिकायाम् उक्तम् :याचिका ह वै आह :याचिका आह—याचिका वदति—याचिकायाम् उच्यते :याचिकायाम् उच्यते :याचिकायाम् उक्तम् :याचिका वदति:

The petition states:

“एषा रिट्-याचिका DUSIB इति, MCD इति, DDA इति, PWD इति संस्थानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणाम् अकर्मण्यतायाः विरुद्धम् अस्ति। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणम् अपनेतुं विफलाः। एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”“इयं वर्तमानाऽस्ति रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इति निकायानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणाम् अकर्मण्यतायाः विरुद्धम्। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणम् अपनेतुं न शेकुः; एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इति निकायानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणाम् अकर्मणः विरुद्धम्। ते विश्वे जनानां भूमेः अतिक्रमणम् अपनेतुं न शेकुः; एतद् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम्।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इति संस्थानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणां निष्क्रियतायाः विरुद्धम् अस्ति। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमम् अपसारयितुं विफलाः अभवन्। एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इत्येतेषाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणाम् अकर्मण्यतायाः विरुद्धम् अस्ति। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणम् अपनेतुं विफलाः अभवन्; एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD, Police इति निकायानाम् अधिकारिणाम् अकर्मण्यतायाः विरुद्धम् अस्ति। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणम् अपनयितुं विफलाः अभवन्। एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम्।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इत्येतेषां विभागानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणाम् अकर्मण्यतायाः विरुद्धम् अस्ति। ते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणम् अपनेतुं विफलाः सन्ति। इदं देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”“इयं रिट् इति याचिका DUSIB, MCD, DDA, PWD इति निकायानाम् आरक्षकाणां च अधिकारिणां निष्क्रियतायाः विरुद्धम् अस्ति। एते सर्वे सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमम् अपसारयितुं विफलाः सन्ति। एतत् देशस्य विधेः उल्लङ्घनम् अस्ति।”

“That the present writ petition is against the inactivity of the officials of DUSIB, MCD, DDA, PWD, Police, who all have failed in remove the encroachment from the public land which is violation of the law of the land.”

तस्याम् अग्रे उक्तम्,सा पुनः आह :सा पुनः आह—सा पुनः वदति—तत्र पुनः उच्यते,तस्याम् अग्रे उच्यते,तत्र पुनः उक्तम्,सा अग्रे वदति,

It further states,

“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूमेः खण्डः आक्रान्तः। तस्याम् आक्रान्तायां भूमौ मस्जिदः रूपेण मतस्य आभासं धारयत् निर्माणं निर्लज्जतया कृतम्। तत् पदमार्गेण सडकेन च गच्छतां जनानां मार्गम् अपि रुणद्धि। STF इति गणस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 तः विशिष्टे अभियोगे विद्यमाने अपि अद्य पर्यन्तं किमपि प्रभावि कार्यं न कृतम्। भारतस्य माननीयेन सर्वोच्चेन न्यायालयेन STF इति गणाय अधिकारः दत्तः अस्ति, तथापि अधिकारिणः कार्यस्य भारम् एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः अतिक्रान्तः। तस्याम् अतिक्रान्तायां भूमौ धृष्टतया मतस्य छद्मना मस्जिद् इति भवनं निर्मितम्। तत् पादमार्गस्य मार्गस्य च उपयोक्तॄणां गमनं रुणद्धि एव, न केवलम् एतावत्। STF इति निकायस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 इति दिनात् स्पष्टे अभियोगे विद्यमाने अपि अद्य यावत् किमपि प्रभावि कार्यं न कृतम्। भारतस्य मान्येन सर्वोच्चेन न्यायालयेन STF इति निकायाय आदेशे दत्ते अपि अधिकारिणः कार्यम् एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः अतिक्रान्तः। तस्यां भूमौ निर्लज्जं मतस्य छद्मना मस्जिद् इति भवनं निर्मितम्। तत् पदमार्गे मार्गे च गच्छतां जनानां पन्थानं रुणद्धि, न केवलम् एतत्। STF इति निकायस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 इति दिनात् विशिष्टे अभियोगे कृते अपि अद्य यावत् किमपि प्रभावि कर्म न कृतम्। भारतस्य मान्येन उच्चतमेन न्यायालयेन STF इति निकायाय आदेशे दत्ते अपि अधिकारिणः कर्म एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः अतिक्रान्तः। अतिक्रान्तायां भूमौ धार्मिकत्वस्य छद्म धारयत् मस्जिद् इति भवनं निर्लज्जतया निर्मितम्। तत् न केवलं पदपथस्य मार्गस्य च उपयोक्तॄणां गमनं रुणद्धि। STF इति दलस्य पोर्टल् इति स्थले 18/5/2024 इति दिनात् विशिष्टः परिवादः विद्यमानः अस्ति, तथापि अद्यावधि प्रभावि कार्यं किमपि न कृतम्। भारतस्य माननीयेन सर्वोच्चेन न्यायालयेन STF इति दलाय आदेशे दत्ते अपि अधिकारिणः कार्यस्य भारम् एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः अतिक्रान्तः। अतिक्रान्तायां भूमौ निर्लज्जं मस्जिद् इति मतीयस्य आभासं धारयत् भवनं निर्मितम्, यत् पदमार्गेण मार्गेण च गच्छतां जनानां गमनम् अपि अवरुणद्धि। STF इत्यस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 इति दिनाङ्कात् विशिष्टे परिवादे विद्यमाने अपि अद्यावधि प्रभावि किमपि कार्यं न कृतम्। भारतस्य माननीयेन उच्चतमन्यायालयेन STF इत्यस्मै कार्यं निर्दिष्टम् अस्ति, तथापि प्राधिकारिणः कार्यं परस्परं परस्य उपरि क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः अतिक्रान्तः। अतिक्रान्तायां भूमौ मस्जिद् इति मतेन छद्मना सम्बद्धं भवनं निर्लज्जं निर्मितम्। तत् पदमार्गे मार्गे च गच्छतां जनानां गतिं रुणद्धि। 18/5/2024 इति दिनात् STF इति निकायस्य पोर्टल् इत्यत्र विशिष्टः परिवादः प्रस्तुतः; तथापि अद्य यावत् प्रभावि कार्यं न कृतम्। भारतस्य माननीयेन सर्वोच्चन्यायालयेन STF इति निकायस्य कृते निर्देशे दत्ते अपि अधिकारिणः कार्यस्य भारम् एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूखण्डः आक्रान्तः, आक्रान्तायां च भूमौ मतस्य छद्मभवनं मस्जिद् इति निर्लज्जं निर्मितम्। तत् न केवलं पदमार्गस्य मार्गस्य च उपयोक्तॄणां जनानां गमनं रुणद्धि। STF इत्यस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 इति दिनात् विशिष्टे परिवादे दत्ते अपि अद्यावधि प्रभावि कार्यं न कृतम्। भारतस्य माननीयेन सर्वोच्चन्यायालयेन STF इत्यस्मै आदेशे दत्ते अपि अधिकारिणः कार्यस्य भारम् एकस्मात् अन्यस्मै क्षिपन्ति।”“चिकित्सालयस्य निर्माणाय आवण्टितः भूमिखण्डः अतिक्रान्तः अस्ति। तस्यां भूमौ निर्लज्जतया मस्जिद् इति मतस्य छद्मभवनं निर्मितम् अस्ति। तत् पदमार्गे वीथ्यां च गच्छतां जनानां मार्गम् अपि रुणद्धि। STF इति गणस्य पोर्टल् इत्यत्र 18/5/2024 इति दिनाङ्कात् विशिष्टः परिवादः अस्ति। तथापि अद्य यावत् प्रभावि कार्यं न कृतम्। भारतस्य माननीयेन सर्वोच्चन्यायालयेन STF इति गणाय आदेशः दत्तः अस्ति। तथापि अधिकारिणः कार्यं कर्तुम् एकस्मात् अपरं प्रति दायित्वं क्षिपन्ति।”

“Plot allotted for construction of hospital has been encroached upon and pseudo religious structure as a Mosque constructed on the encroached land brazenly which not only blocks the passage of the persons using the footpath and the road. Despite specific complaint since 18/5/2024 on the portal of STF, no effective action taken till date and the authorities are tossing the action from one to other despite mandate of STF by Hon’ble Supreme Court of India.”

2025 वर्षस्य अक्टूबर्-मासस्य 29 दिनाङ्के मुख्यस्य न्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्यायस्य नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेदेला इत्यनेन सहितं पीठं DUSIB इति संस्थाम् आदिष्टवत् यत् अतिक्रमणस्य अभियोगे “शीघ्रतया” कार्यं करोतु।अक्टूबर 29, 2025 इति दिने मुख्यस्य न्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्यायस्य नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेदेला इत्यनेन सह स्थितं पीठं DUSIB इति निकायम् आदिदेश — अतिक्रमणस्य अभियोगं “त्वरया” पश्यत इति।अक्टूबर 29, 2025 इति दिने मुख्यस्य न्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्यायस्य नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेडेला इत्यनेन सह न्यायपीठं DUSIB इति निकायम् आदिदेश—अतिक्रमणस्य अभियोगे “सत्वरम्” अवधानं दीयताम्।October 29, 2025 इति दिने मुख्यस्य न्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्यायस्य नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेदेला इत्यनेन सहितं पीठं DUSIB इति संस्थाम् आदिदेश—अतिक्रमस्य परिवादे “शीघ्रम्” अवधानं दीयताम् इति।October 29, 2025 इति दिनाङ्के प्रधानस्य न्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्याय इत्यस्य नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेडेला इत्यनेन सहितं पीठं DUSIB इत्येतत् आदिशत् यत् अतिक्रमणस्य परिवादे “त्वरया” कार्यं क्रियताम्।October 29, 2025 इति दिने मुख्यन्यायाधीशस्य देवेन्द्र कुमार उपाध्याय इति नाम्नः नेतृत्वे न्यायाधीशेन तुषार राव गेदेला इति नाम्ना सहितं पीठं DUSIB इति निकायम् आदिशत् — अतिक्रमणस्य परिवादं “शीघ्रम्” अवलोकयत इति।October 29, 2025 इति दिने मुख्येन न्यायाधीशेन देवेन्द्र कुमार उपाध्याय इत्यनेन नेतृत्वं प्राप्तं न्यायाधीशेन तुषार राव गेदेला इत्यनेन च युक्तं पीठं DUSIB इत्येतम् आदिशत् यत् अतिक्रमणस्य परिवादे “सत्वरम्” अवधानं दद्यात्।अक्टूबर् 29, 2025 इति दिनाङ्के मुख्यन्यायाधीशः देवेन्द्र कुमार उपाध्यायः न्यायाधीशः तुषार राव गेडेला च पीठे आस्ताम्। उपाध्यायस्य नेतृत्वे तत् पीठं DUSIB इति निकायम् आदिशत्: अतिक्रमस्य परिवादे “शीघ्रं” कार्यं कुरुत।

On October 29, 2025, a bench led by Chief Justice Devendra Kumar Upadhyaya with Justice Tushar Rao Gedela directed DUSIB to attend to the encroachment complaint “with expedition”.

न्यायालयेन उक्तं यत् DUSIB इति संस्था भूमेः स्वामिनी अस्ति न वा इति निश्चित्य तया संस्थया किमपि अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अपनेतुम् उचितं वैधं कार्यं कर्तव्यम्।न्यायालयः उवाच — भूमेः स्वामी DUSIB इति निकायः अस्ति न वा इति निश्चित्य, तेन निकायेन यत् किमपि अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अस्ति, तत् अपनेतुं विधिना उचितं कार्यं कर्तव्यम् इति।न्यायालयः जगाद—DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामी वा न वा इति निर्णीय, सः निकायः किमपि अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अपनेतुं विधिना उचितं कर्म कुर्यात्।न्यायालयः उवाच—DUSIB इति संस्था भूमेः स्वामिनी अस्ति न वा इति निर्धार्य, तया कश्चिदपि अनुज्ञारहितः अतिक्रमः निर्माणं च अपसारयितुं विधेः अनुसारम् उचितं कार्यं कर्तव्यम् इति।DUSIB इत्येतत् भूमेः स्वामि अस्ति न वा इति निर्णीय, यत्किमपि अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अस्ति, तत् अपनेतुम् उचितं विधिसम्मतं कार्यं संस्थया कर्तव्यम् इति न्यायालयेन उक्तम्।न्यायालयः अवदत् — DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामी अस्ति न वा इति निश्चित्य, तेन निकायेन यत् किमपि अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अस्ति, तत् अपनयितुं विधेः अनुसारम् उचितं कार्यं कर्तव्यम् इति।न्यायालयः अवदत् यत् DUSIB इत्येव भूमेः स्वामी अस्ति वा इति निश्चित्य सा संस्था अनधिकृतम् अतिक्रमणं निर्माणं च अपनेतुं विधेः अनुसारम् उचितं कार्यं कुर्यात्।न्यायालयः अवदत्: प्रथमं निश्चेतव्यम्, भूमेः स्वामी DUSIB इति निकायः अस्ति वा न वा। ततः यः कश्चित् अनधिकृतः अतिक्रमः यत् च अनधिकृतं निर्माणम् अस्ति, तत् अपसारयितुं निकायेन विधेः अनुसारम् उचितं कार्यं कर्तव्यम्।

The court said that after determining whether DUSIB is the landowner, the agency must take appropriate legal action to remove any unauthorised encroachment and construction.

Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
उच्चस्य न्यायालयस्य 29 अक्टूबर् दिनाङ्कस्य आदेशस्य अंशः29 अक्टूबर इति दिनस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशात् अंशः29 अक्टूबर इति दिनस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशस्य अंशः29 October इति दिनस्य उच्चस्य न्यायालयस्य आदेशस्य अंशः29 October इति दिनाङ्कस्य उच्चन्यायालयस्य आदेशात् उद्धृतः अंशः29 October इति दिनस्य उच्चन्यायालयस्य आदेशात् अंशः29 October इति दिनस्य उच्चन्यायालयस्य आदेशात् अंशः29 अक्टूबर् इति दिनाङ्कस्य उच्चन्यायालयस्य आदेशस्य अंशःExcerpt from 29 October high court order
Image accompanying the report: Shocker in Official Paper Trail: Illegal Mosque Stands Where a Hospital Was Planned on Govt Land
प्रीत सिंह, याचिकाकर्तायाचिकाकर्ता प्रीत सिंहःप्रीत सिंहः, याचकःयाचिकाकर्ता प्रीत सिंहःयाचिकादाता प्रीत सिंहप्रीत सिंह इति याचिकाकर्ताप्रीत सिंह, याचिकाकर्ताप्रीत सिंहः, याचिकाकर्ताPreet Singh, petitioner

यद्यपि आदेशः स्वयमेव निर्माणस्य भविष्यं न निश्चिनोति, तथापि सः स्वामित्वं परीक्षितुं कार्यं च कर्तुं DUSIB इति संस्थायां स्पष्टं दायित्वं स्थापयति, यस्य पालनाय विलम्बः न करणीयः।आदेशः स्वयं भवनस्य भविष्यं न निश्चिनोति। अथ सः DUSIB इति निकाये स्वामित्वं परीक्ष्य कार्यं कर्तुं स्पष्टं दायित्वं निदधाति, यत् कालेन सम्बद्धं शीघ्रं च निर्वोढव्यम्।आदेशः स्वयम् एव भवनस्य गतिं न निर्णेति। स उ DUSIB इति निकायं स्पष्टं नियुङ्क्ते—भूमेः स्वामिनं परीक्षस्व, शीघ्रं कर्म कुरु इति।यद्यपि आदेशः स्वयं भवनस्य भविष्यं न निर्णेति, तथापि सः स्वामित्वं परीक्ष्य कार्यं कर्तुं DUSIB इति संस्थायाः स्पष्टं दायित्वं निर्दिशति, यस्मिन् विलम्बः न कर्तव्यः।आदेशेन स्वयमेव भवनस्य भवितव्यं न निर्णीयते। तथापि स्वामित्वं परीक्ष्य कार्यं कर्तुं DUSIB इत्यस्य स्पष्टं दायित्वं तेन स्थाप्यते, यस्य पालने कालस्य अपि महत्त्वम् अस्ति।ननु आदेशः स्वयम् अस्य भवनस्य गतिं न निश्चिनोति। तथापि स्वामित्वं सत्याप्य कार्यं कर्तुं DUSIB इति निकायस्य स्पष्टं दायित्वं स्थापयति, यत्र विलम्बः न कर्तव्यः।आदेशः स्वयं भवनस्य भवितव्यं न निर्णीयते। तथापि तेन DUSIB इत्यस्य स्पष्टं दायित्वं स्थापितं यत् सा संस्था विलम्बम् अकृत्वा स्वामित्वं सत्यापयेत्, कार्यं च कुर्यात्।आदेशः स्वयम् अस्य भवनस्य भविष्यं न निश्चिनोति। किन्तु सः DUSIB इति निकाये स्पष्टं दायित्वं स्थापयति: स्वामित्वं परीक्ष्य कार्यं कुरुत, विलम्बं मा कुरुत।

While the order does not itself decide the fate of the structure, it places a clear, time-sensitive obligation on DUSIB to verify ownership and act.

यदि DUSIB इति संस्था भूमेः स्वामित्वं पुष्टीकरोति — पत्राणाम् अभिलेखः च दृढतया सूचयति यत् सैव स्वामिनी — तर्हि अयम् आदेशः वस्तुतः निर्माणस्य अपनयनाय विधौ विहितां प्रक्रियां प्रवर्तयति।यदि DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामित्वं स्वीकरोति — पत्राणाम् अभिलेखः च दृढं सूचयति यत् सः एव स्वामी — तदा आदेशः वस्तुतः अपनयनाय विधिना विहितं क्रमं प्रवर्तयति।यदि DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामी अहम् इति निश्चिनोति—लेखानां प्रमाणं च दृढं तथैव सूचयति—आदेशः वस्तुतः विधिना अपाकरणस्य प्रक्रियां प्र वर्तयति।यदि DUSIB इति संस्था भूमिः स्वस्याः एव इति निश्चिनोति—पत्राणाम् अभिलेखः च एतदेव दृढं सूचयति—तर्हि आदेशः वस्तुतः अपसारणाय विधिना विहितं मार्गं प्रवर्तयति।DUSIB इत्येतत् भूमेः स्वामित्वं स्वस्य अस्ति इति पुष्टीकुर्यात् चेत् — पत्रेषु च तदेव दृढं सूच्यते — आदेशेन वस्तुतः अपनयनाय विधिना विहितः क्रमः प्रवर्तेत।यदि DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामित्वं स्वस्य अस्ति इति पुष्टिं करोति — पत्राणाम् अभिलेखाः च दृढम् एतदेव सूचयन्ति — तर्हि अयम् आदेशः वस्तुतः अपनयनाय विधिना विहितां प्रक्रियां प्रवर्तयति।यदि DUSIB इत्येतत् भूमौ स्वस्य स्वामित्वं पुष्णीयात् — पत्राणाम् अभिलेखः च दृढं तथैव सूचयति — तर्हि आदेशेन वस्तुतः अपनयनाय विधिना निर्दिष्टा प्रक्रिया प्रवर्तेत।यदि DUSIB इति निकायः भूमेः स्वामित्वं पुष्णाति, तर्हि अयम् आदेशः अपसारणाय विधिना निर्दिष्टां प्रक्रियां वस्तुतः प्रवर्तयति। लेखाः च दृढं सूचयन्ति यत् सः एव तस्याः भूमेः स्वामी अस्ति।

If DUSIB confirms it owns the land – and the documentary record strongly suggests it does – the order effectively triggers the statutory pathway to removal.

सारःसारःसारःसारःसारांशःसारःसारःसारः

Summary

समस्तः अभिलेखः — अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, RTI इति अन्तर्गतानि उत्तराणि, संस्थानां परस्परं पत्रव्यवहारः, निरीक्षणस्य ज्ञापनानि च — इमं निष्कर्षं सूचयति : रघुबीर नगरस्य भूमेः खण्डम् अधिष्ठातुम् अहले इस्लाम जामा मस्जिदः कापि वैधा अनुमतिः नास्ति। सा भूमिः चिकित्सालयस्य कृते आरक्षिता सार्वजनिका सम्पत्तिः एव अस्ति, तत् निर्माणं च अवैधस्य अतिक्रमणस्य परिभाषां सर्वथा पूरयति।सर्वेषां पत्राणाम् अभिलेखः — अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, RTI इति उत्तराणि, निकायानां परस्परं पत्राणि, निरीक्षणस्य लेखाः च — एतं निश्चयं सूचयति : रघुबीर नगर इति स्थानस्य भूखण्डे अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इत्यस्याः अवस्थाने विधिना सम्मता कापि अनुमतिः नास्ति। सा भूमिः अद्यापि चिकित्सालयाय आरक्षिता सार्वजनिकं धनम् अस्ति, तच्च भवनम् अवैधस्य अतिक्रमणस्य लक्षणम् एव पूरयति।अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य लेखाः, RTI इति उत्तराणि, निकायानां परस्परं पत्राणि, निरीक्षणस्य लेखाः च—एते विश्वे समेताः इमं निर्णयं सूचयन्ति: रघुबीर नगर इत्यस्य भूखण्डे अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इति भवनस्य स्थितये विधिसम्मता कापि अनुमतिः न विद्यते। भूमिः जनानाम् एव सम्पत्तिः, चिकित्सालयाय आरक्षिता। भवनं च अवैधस्य अतिक्रमणस्य लक्षणम् एव पूरयति।अधिग्रहणस्य पत्राणि, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तानि उत्तराणि, संस्थानां परस्परं पत्रव्यवहारः, निरीक्षणस्य लेखाः च—एषः समग्रः अभिलेखः इमं निष्कर्षं सूचयति। रघुबीर नगर इति स्थानस्य भूखण्डे Ahle Islam Jama Masjid इति मस्जिदः स्थितये विधिसम्मता कापि अनुज्ञा नास्ति। भूमिः चिकित्सालयस्य कृते आरक्षिता सार्वजनिकं स्वम् एव तिष्ठति, भवनं च अवैधस्य अतिक्रमस्य लक्षणं सर्वथा पूरयति।अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, सूचनायाः अधिकारस्य अधीनं दत्तानि उत्तराणि, संस्थानां परस्परं पत्रव्यवहारः, निरीक्षणस्य लेखाः च — एते सर्वे अभिलेखाः इमं निष्कर्षं सूचयन्ति : रघुबीर नगरस्य भूखण्डम् अधिष्ठातुम् अहले इस्लाम जामा मस्जिदः कृते विधिसम्मता कापि अनुज्ञा नास्ति। भूमिः चिकित्सालयस्य कृते आरक्षिता सार्वजनिका सम्पत्तिः एव वर्तते, भवनं च अवैधस्य अतिक्रमणस्य परिभाषायाम् एव पतति।अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, RTI इति प्रश्नानाम् उत्तराणि, निकायानां परस्परं पत्राणि, निरीक्षणस्य ज्ञापनानि च — एते सर्वे अभिलेखाः एकं निष्कर्षं सूचयन्ति : रघुबीर नगर इति स्थानस्य भूखण्डम् अधिष्ठातुम् अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इत्यस्य कापि विधिसम्मता अनुमतिः नास्ति। सा भूमिः अद्यापि चिकित्सालयाय आरक्षिता सार्वजनिका सम्पत्तिः अस्ति। तच्च भवनम् अवैधस्य अतिक्रमणस्य लक्षणेन एव लक्षितं भवति।अधिग्रहणस्य सञ्चिकाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, RTI इत्यस्य उत्तराणि, संस्थानां परस्परं पत्रव्यवहारः, निरीक्षणस्य ज्ञापनानि च — एतेषां पत्राणां समग्रः अभिलेखः इमं निष्कर्षं सूचयति : रघुबीर नगर इति स्थानस्य भूखण्डम् अधिष्ठातुम् अहले इस्लाम जामा मस्जिदः कापि विधिसम्मता अनुमतिः नास्ति। सा भूमिः अद्यापि चिकित्सालयाय आरक्षिता सार्वजनिका सम्पत्तिः अस्ति, तच्च भवनम् अवैधस्य अतिक्रमणस्य परिभाषायां सर्वथा पतति।अधिग्रहणस्य लेखाः, आवण्टनस्य टिप्पण्यः, RTI इति उत्तराणि, निकायानां परस्परं पत्राणि, निरीक्षणस्य लेखाः च सन्ति। एते सर्वे मिलित्वा इदं दर्शयन्ति: रघुबीर नगरस्य भूमिखण्डे स्थातुम् अहले इस्लाम जामा मस्जिद् इत्यस्यै विधिसम्मता कापि अनुमतिः नास्ति। सा भूमिः अद्यापि सार्वजनिकं धनम् अस्ति। सा चिकित्सालयाय रक्षिता अस्ति। अस्य भवनस्य स्थितिः अवैधस्य अतिक्रमस्य परिभाषया सर्वथा सङ्गच्छते।

The collective documentary record – acquisition files, allotment notes, RTI replies, inter-agency correspondence and inspection memos – points to this conclusion: no lawful permission exists for the Ahle Islam Jama Masjid to occupy the Raghubir Nagar plot. The land remains public property reserved for a hospital, and the structure meets the very definition of an illegal encroachment.

अस्मिन् वृत्तान्ते उल्लिखिताभ्यः सम्बद्धाभ्यः नगरस्य संस्थाभ्यः यानि कानिचित् उत्तराणि प्राप्स्यन्ते, तानि वृत्तान्तस्य अद्यतने रूपे समावेशयिष्यन्ते।अस्मिन् वृत्तान्ते उल्लिखितानां सम्बद्धानां नगरस्य निकायानां यानि कानिचित् उत्तराणि आगमिष्यन्ति, तानि अस्य वृत्तान्तस्य नवीकरणे प्रकाशयिष्यन्ते।अस्मिन् वृत्तान्ते निर्दिष्टेभ्यः सम्बद्धेभ्यः नगरस्य निकायेभ्यः यानि कानिचन उत्तराणि लभ्येरन्, तानि वृत्तान्ते नवीक्रियमाणे दर्शयिष्यन्ते।अस्यां वार्तायां निर्दिष्टानां सम्बद्धानां नगरस्य संस्थानां कानिचिदपि उत्तराणि प्राप्य अस्याः वार्तायाः नवीकृते रूपे प्रकाशयिष्यन्ते।अस्मिन् प्रतिवेदने निर्दिष्टेभ्यः सम्बद्धेभ्यः नगरस्य निकायेभ्यः यानि कानिचित् उत्तराणि प्राप्स्यन्ते, तानि अस्य अद्यतने समावेशयिष्यन्ते।अस्मिन् विवरणे उल्लिखितेभ्यः सम्बद्धेभ्यः नागरिकाणां सेवानां निकायेभ्यः यानि कानिचित् उत्तराणि प्राप्स्यन्ते, तानि अद्यतने विवरणे समावेशयिष्यन्ते।अस्मिन् प्रतिवेदने उल्लिखिताभ्यः सम्बद्धाभ्यः नगरस्य संस्थाभ्यः यानि कानिचित् उत्तराणि प्राप्स्यन्ते, तानि प्रतिवेदनस्य नवीकृते रूपे प्रकाशयिष्यन्ते।अस्यां वार्तायां निर्दिष्टाः सम्बद्धाः नागराः निकायाः यदि किमपि उत्तरं दास्यन्ति, तर्हि वार्तायाः नूतने विवरणे तत् प्रकाशयिष्यते।

Any responses from the relevant civic agencies referenced in this report will be reflected in an update.

Share this article

Written by

Swati Goel Sharma

Continue reading

Editorial composite showing Jama Masjid, Delhi District Court, Syed Ahmed Bukhari and Preet Sirohi. अवैधम् अतिक्रमणम् Rashtra Jyoti इति प्रकाशनस्य उद्घाटनानन्तरं महत्त्वपूर्णा वार्ता: जामा मस्जिदस्य शाही इमाम अहमदस्य विरुद्धं सार्वजनिकायाः भूमेः अतिक्रमणस्य वादे दिल्ली-न्यायालयः अग्रे गतः 18 Sep 2026 · 3 min read Editorial montage of two men, Jama Masjid and building photographs, with text about a public-land court case. अवैधम् अतिक्रमणम् Rashtra Jyoti इति विशेषवृत्तम् : मस्जिदस्य परिसरं परितः सार्वजनिकायां भूमौ विस्तृतस्य अतिक्रमणस्य विषये कार्यकर्ता प्रीत-सिरोही दिल्ली-जामामस्जिदस्य ‘शाही’ इमामं सैयद-अहमद-बुखारीं न्यायालयं नीतवान् 27 Aug 2026 · 7 min read A religious building and people outside, overlaid with the word Illegal. अवैधम् अतिक्रमणम् दिल्ली-नगरस्य बवाना-क्षेत्रे झुग्गीषु निवसतां कृते निर्दिष्टेषु भूखण्डेषु निर्मितः अवैधः मदरसः मुद्राबद्धः; Rashtra Jyoti इत्यनेन शासकीयाः अभिलेखाः प्राप्ताः 12 May 2026 · 1 min read
5 min left

Keep Rashtra Jyoti close. Get new articles by email.